Dip çamuru temizleme projesi
Orhan Balcı
Marmara Denizi’nin ilimiz sınırları içindeki İzmit Körfezi, Kocaeli Fuarı’nda olduğu gibi içinde bir çok anı biriktirdiğim bir lokasyon.
Kocaeli Fuarı’nı bugünkü konumuna getirerek bir kuşağın anılarını yok edenler, İzmit Körfezi için farklı bir çalışma gerçekleştirdiler.
Yarımca’da, Kirazlıyalı’da, Ulaşlı’da, Ereğli’de, Karamürsel’de yazın denize girme şansı yakaladığım,
D-100’ün kenarındaki çay bahçeleri önünden sandal kiralayarak balık tuttuğum İzmit Körfezi zamanla etrafında oluşan sanayi artıkları ve evsel atıklar nedeniyle kirlendi.
Yazın denize girerek serinleme olanağı ortadan kalktı.
Balıklar yok oldu, Karamürsel açıklarında Yalova açıklarında tutulan balıklarda çıkan ağır metaller nedeniyle yenilmez noktasına geldi.
17 Ağustos 1999’daki Gölcük merkezli deprem sonrasında meydana gelen azda olsa temizlik ekosistemi biraz hareketlendirdi.
Bu gelişmeler sonrasında yapılan bilimsel araştırmalar doğrultusunda Marmara Denizi’nin doğu tarafında sonlandığı İzmit Körfezi’nin dibinin temizlenmesi gündeme geldi.
Akvaryum gibi olan ve denizin sonlandığı derelerin denizle birleştiği bölgede akıntı oluşmaması ve denizin kendi kendini temizlememesi nedeniyle oluşan kirlilik dibe çökünce denizin dibinde canlıya rastlamak olasılığı her geçen gün ortadan kalktı.
31 Mart 2019 tarihinde yapılan yerel seçimlerde Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı olan Tahir Büyükakın, Marmara Belediyeler Birliği Başkanlığı’na da seçilince Marmara Denizi’nde yaşanan kirlilik masaya yatırıldı.
O dönemde “Müsilaj” Marmara Denizi’nin üzerinde ve kıyılarda önemli bir şekilde ortaya çıkmasıyla kirlilik önemli ölçüde herkesi rahatsız etmeye başlamıştı.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İzmit Körfezi’nde dipte bir temizlik çalışması konusunda araştırma yapmaya başladı.
Heyetler, alınan numunelerin incelenmesi, bilimsel kurumların tahlil yapması, TÜBİTAK’ın uzmanlarla çalışma yapması, Kocaeli Üniversitesi’nin proje üretme konusunda titiz bir şekilde araştırma yapması sonrasında,
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ortaklığıyla, “İzmit Körfezi Doğu Baseni Dip Çamuru Temizleme Projesi” yapılması kararı alındı.
Projenin ilk etabının çalışmalarına 2022 yılında başlandı.
125 hektarlık deniz alanı dip çamurundan arındırıldı.
Bu süreçte deniz tabanından çıkarılan yaklaşık 1 milyon metreküp dip çamuru, özel olarak hazırlanan depolama sahasına taşındı.
Projenin ikinci etabı 2024 yılında ihale edilerek başladı.
85 hektarlık deniz alanında temizlik çalışmaları tamamlandı. 700 bin metreküp dip çamuru güvenli şekilde depolama sahasına nakledildi.
Çalışmalarda yüzde 70 fiziki gerçekleşme oranına ulaşıldı. İkinci etabın ağustos ayı sonunda tamamlanması hedefleniyor.
Projenin getirdiği olumlu gelişmeler sonrasında üçüncü etap için ihaleye çıkılma kararı alındı.
Dip çamuru temizlemek için 3. etap ihalesi, 28 Temmuz’da Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İhale Toplantı Salonu gerçekleştirilecek.
Bu ihaleyle temizlik çalışmaları daha geniş bir alana yayılacak. 247 hektarlık deniz alanında dip çamuru temizliği gerçekleştirilecek, yaklaşık 2.1 milyon metreküp dip çamuru depolama sahasına taşınacak.
Böyle bir çalışma gerek günümüz gerekse gelecek için önemli bir adım oldu.
Bu projeyi başından itibaren destekliyorum ve emeği olanları bir kez daha kutluyorum.
Bilimsel olarak açıklama yapılmasına karşın, çıkarılan çamur ve depolama alanı konusunda kafamda soru işaretleri net olarak yanıt bulmadı.
Dip çamuru, vakumlu sistemlerle deniz tabanından kontrollü şekilde çekiliyor.
Çamur, karada susuzlaştırılarak en az yüzde 60 katı madde oranına ulaştırılıyor ve hacmi azaltılarak kamyonlarla depolama sahasına taşınıyor.
Depolama alanının tabanının izole edildiği belirtilse de toprağa sızma hangi oranda olacak?
Bu katı madde orada mı kalacak? Yoksa kullanılacak mı?
İzmit Körfezi temizlenirken dışarıya çıkartılan çamurla toprak parçası kirletiliyor mu?
Soruları yanıt bekliyor…

