1990’lı yılların sonlarında ilimiz Başiskele sahilinde Ford-Koç ortaklığı ile Ford Otasan otomobil fabrikasının kurulması gündeme geldiğinde çok genç bir gazeteci olarak bu projeye karşı büyük bir mücadele vermiştim.

Ford Otosan fabrikasının kurulması için SEKA’ya ait olan, uzmanlara göre piyasa değeri en az 60 milyon dolar olan fidanlık arazisi bedelsiz veriliyordu.

O zamanlar Ford fabrikasına karşı verdiğim bu mücadelede neredeyse tek başıma kaldım. Ama bugün de pişman değilim. Benim savunduğum tez şuydu:

“Ford fabrikası mutlaka burada yapılacaksa, Seka’ya arazinin bedelini ödesin. Bu parayla da Seka kendini yenilesin, modernleşsin, kara geçsin”

O dönemler Seka battı batacak durumdaydı. Teknolojisi çok eskimiş, hantallaşmış bir kamu kurumuydu. Fidanlık arazisinden gelecek para ile Seka modernleşirse, kurtulabilirdi. Nitekim, Seka’nın arazisini Ford’a “bilabedel” verildi, birkaç yıl sonra da “Zarar ediyor” gerekçesiyle Seka kapatılıp yıkıldı.

Oysa bugün Ford fabrikası otomobil üretirken, karşı tarafta Seka kağıt üretmeye devam edebilirdi.

Neyse o tartışmalar bitti, o günler çok gerilerde kaldı. Bugün ilimizde kurulu Ford Otosan önemli sosyal projeler üretiyor, özellikle eğitime katkı sağlıyor.

Koç grubuna ait olan Ford Otosan, Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte yeni bir proje başlatmış. Buna göre, Ford fabrikasının içinde bir meslek lisesi kurulacak. Burada gençler fabrikanın içinde uygulamalı olarak eğitim alacak, otomotiv sektörünün ihtiyaç duyduğu elemanlar olarak yetiştirilecekler. Okulu bitirip mezun olduklarında da Ford’da iş sahibi olacaklar.

Otomotiv sektörü bütün dünyada yetişmiş kalifiye eleman sıkıntısı çeken bir sektördür. İşsizler otomotiv sektöründe işe alınırlar. Ama gerekli eğitimleri olmadığı için uyum sağlayamaz bir süre sonra işten atılırlar. İlimizde de bunun çok örnekleri var.

Sektörün yetişmiş elemana, gelecek endişesi içinde yaşayan, üniversitelerden mühendis diploması alsa da iş bulamayan gençlerin de böyle iş garantili meslek liselerine ihtiyacı var.

Aslında Ford’un son projesinin Türkiye'deki ilk örneklerinden biri Seka Çırak Okulu’dur. Yıllar önce devlet Seka kağıt fabrikasını kurduktan sonra bu fabrikanın içinde bir de okul kurmuş. İzmit’te pek çok genç Seka Çırak Okulu'nu bitirmiş, Seka’da işe girmiş ve ekmek yemiştir.

Ford’un yaptığı bu yeni projeyi keşke Tüpraş da uygulasa. Rafineri sektörü için meslek lisesi kurup, iş garantili insan yetiştirse. Lastik fabrikaları birleşip kursalar böyle bir okul... Lastik sektörünün ihtiyaç duyduğu elemanlar burada yetiştirilse ve kalifiye elemanlar olarak lastik fabrikalarında kolayca iş bulabilse...

Türkiye’nin özellikle bölgemizin böylesi iş garantili meslek liselerine çok ihtiyacı var.

Ford bir yandan Başiskele ve Değirmendere’de çok güzel ilkokul binaları yaptırıyor. Şimdi de otomotiv sektörü için fabrika içinde uygulamalı eğitim verecek meslek lisesi kuruyor. Ama bu okullarda sadece üretim bandına konulmuş bir otomobilin vidasını sıkmak, ya da kauçuğu pişirilerek kıvama getirilmiş bir lastiği uygun edatlı lastik haline getirmek öğretilmemeli.

Meslek liselerindeki öğrencilere demokrasi bilinci öğretilmeli. Çalıştıkları iş yerlerinde haksızlıklarla karşılaşırlarsa haklarını nasıl savunacakları öğretilmeli. Sendikaların nasıl çalışması, üyelerini nasıl savunması gerektiği öğretilmeli...

Bugün otomobil fabrikaları hem yetişmiş eleman bulmakta zorlanan, hem de canı istediğinde çalışan elemanlarını gözünün yaşına bakmadan işten atan, “Nasıl olsa dışarıda pek çok işsiz var, oradan alırım” mantığıyla çalışma düzenini yürüten fabrikalardır.

Fabrika içinde hem en iyi, en kalifiye, usta gençler, hem de bilinçli gençler yetiştirmek lazım.

Seka Çırak Okulu böyle bir okuldu. Umarım, Ford’un kuracağı yeni okul bütün sektörler için örnek olur ve bu okullar sadece robot düzeni içinde üretim işçisi yetiştiren değil, aynı zamanda bilinçli, hakkını savunmayı bilen emekçiler yetiştirmeyi başarır.