Türkiye'de sigara içenleri ilgilendiren büyük yasak!

AK Parti tarafından hazırlanan düzenlemenin, TBMM'deki bütçe görüşmelerinin ardından ocak-şubat döneminde Meclis'e sunulması bekleniyor. Teklifte tütün ürünlerinin yanı sıra elektronik sigaralar ve takviye edici gıdaların denetimine ilişkin yeni düzenlemelerin de bulunacağı belirtiliyor.

YASAĞIN KAPSAMI AÇIK ALANLARA TAŞINABİLİR
Yeni düzenlemenin temel hedeflerinden biri, pasif içiciliğin önüne geçmek ve sigara dumanına maruz kalan kişi sayısını azaltmak. Bu doğrultuda çocukların yoğun bulunduğu parklar, plajlar, sahil yürüyüş alanları, bina girişleri ve toplu taşıma duraklarında sigara kullanımına yönelik sınırlamalar getirilmesi değerlendiriliyor.

Kafe ve restoranların açık bölümleri ile terasları da düzenleme kapsamında ele alınan yerler arasında bulunuyor. Özellikle cam, tente veya benzeri malzemelerle çevrilerek kapalı mekân özelliği kazanan alanların mevcut kuralları aşmak amacıyla kullanılmasının engellenmesi hedefleniyor.

Hazırlık sürecinde Japonya ve Avustralya gibi ülkelerin tütünle mücadele uygulamalarının incelendiği ifade ediliyor. Bu ülkelerdeki açık alan yasakları ve özel sigara içme bölümleri gibi uygulamaların Türkiye'de hayata geçirilebilecek modeller açısından değerlendirildiği aktarılıyor.

KAMPÜS VE KAMU ALANLARI DA GÜNDEMDE
Sigara kullanımına ilişkin yeni sınırlamaların yalnızca park ve sahillerle sınırlı kalmaması üzerinde de duruluyor. Kamu kurumlarının bahçeleri, üniversite kampüsleri, hastaneler, spor tesisleri ve eğlence alanlarının açık bölümleri de çalışma kapsamında değerlendiriliyor.

Bu alanlarda sigara içilmesine tamamen izin verilmesi yerine, belirli sınırlar içerisinde özel kullanım noktalarının oluşturulması seçenekler arasında yer alıyor. Ayrıca sigara içilen bölümlerle diğer kullanım alanları arasında mesafe bırakılması da gündemdeki önerilerden biri.

Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de yeni kısıtlamalara dahil edilmesi planlanan başlıklar arasında bulunuyor.

YAŞ DOĞRULAMA SİSTEMİ
Düzenlemenin önemli başlıklarından birini de çocukların tütün ürünlerine erişiminin engellenmesi oluşturuyor. 18 yaşından küçüklere sigara satışının önüne geçmek amacıyla elektronik yaş doğrulama sistemlerinin devreye alınması değerlendiriliyor.
Bu kapsamda üç farklı yöntem üzerinde çalışılıyor:

Yetkili mobil uygulama üzerinden QR kodla yaş kontrolü yapılması.
Çipli kimlik kartı kullanılarak alıcının yaşının doğrulanması.
Kasada yaş kontrolü tamamlanmadan satış işleminin gerçekleştirilememesi.
QR kod yönteminde başkasına ait bilgilerin kullanılmasını engellemek amacıyla tek kullanımlık ve kısa süreli doğrulama kodlarının oluşturulması da seçenekler arasında bulunuyor. Sistemin teknik ayrıntılarının ve uygulama kapsamının ise henüz kesinleşmediği belirtiliyor.

2040 YILI İÇİN NİKOTİN YASAĞI
Nisan ayında gündeme gelen 41 maddelik taslakta, tütünle mücadele konusunda uzun vadeli ve daha kapsamlı hedefler de yer alıyor. Taslakta 2040 yılından itibaren sigara, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve diğer nikotin ürünlerinin üretim, satış ve kullanımının yasaklanması öngörülüyor.

Restoran, kafe ve pastanelerde sigara içilebilecek alanların işletmenin toplam büyüklüğünün yüzde 10'unu geçmemesi, bu bölümlerde yiyecek ve içecek servisi yapılmaması gibi öneriler de taslakta bulunuyor.

Ayrıca yasaklara aykırı davranan kişilere 5 bin lira, kuralları ihlal eden işletmelere ise 50 bin liradan başlayan para cezaları uygulanması öneriliyor. Çocuklara tütün ürünü satanlara hapis cezası verilmesi ve diğer ihlaller için daha ağır yaptırımlar getirilmesi de değerlendirilen hükümler arasında.

Ancak söz konusu yaptırımlar ve 2040 hedefi henüz yürürlüğe girmiş kararlar değil. Bunlar daha önce gündeme gelen taslakta yer alan önerilerden oluşuyor.

MECLİS SÜRECİNDE NETLEŞECEK
Açık alanlarda sigara kullanımından elektronik sigaralara, çocukların tütün ürünlerine erişiminin engellenmesinden takviye edici gıdaların denetimine kadar birçok konuyu içeren kanun teklifinin ocak-şubat döneminde TBMM gündemine gelmesi bekleniyor.

Düzenlemenin hangi alanlarda uygulanacağı, yasakların kapsamı ve ihlaller halinde uygulanacak yaptırımlar ise teklifin Meclis'e sunulması ve yasama sürecinin tamamlanmasının ardından netlik kazanacak.