Kartınız kapanabilir, hesabınıza bloke konabilir! Bu uyarıya dikkat
Banka hesabını, kartını, mobil bankacılık şifresini veya IBAN’ını başka kişilerin kullanımına açanlar, farkında olmadan dolandırıcılık ve yasa dışı bahis gibi suçların finansal ayağında yer alabilir.
Banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanılması, hesap sahipleri açısından ciddi riskler doğurabiliyor. Başkasından gelen para transferlerini kabul etmek veya hesaba gelen parayı başka bir hesaba göndermek gibi sıradan görünen işlemler, bazı durumlarda suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılabiliyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, bu riskleri azaltmak amacıyla “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi” hazırladı. Rehberde, şüpheli hesapların erken tespit edilmesi, suç faaliyetlerinin finansal sistem üzerinden yürütülmesinin engellenmesi ve şüpheli işlem bildirimlerinin niteliğinin artırılması hedefleniyor.
IBAN PAYLAŞIMI ANLAŞILMAMALI
Kiralık hesaplar, sadece banka hesabının veya IBAN numarasının başkasına verilmesiyle sınırlı değil. Mobil bankacılık ve internet bankacılığı şifrelerinin, banka kartlarının, kart şifrelerinin ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının paylaşılması da hesabın kontrolünün başka kişilere geçmesine neden olabiliyor.
Bu kapsamda banka hesaplarının yanı sıra ödeme ve elektronik para hesapları, ticari hesaplar, POS ve sanal POS sistemleri ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarında bulunan hesaplar da değerlendiriliyor. Somut olayın özelliklerine göre farklı finansal hesaplar ve ödeme araçları da bu kapsama girebiliyor. Söz konusu hesaplar, başta dolandırıcılık ve yasa dışı bahis olmak üzere çeşitli suçlardan elde edilen paraların transfer edilmesi amacıyla kullanılabiliyor.
TEKLİFLERE DİKKAT
Kişilerin hesaplarını üçüncü kişilere kullandırması her zaman açık bir kiralama anlaşmasıyla gerçekleşmiyor. Para veya komisyon teklifleri kadar arkadaşlık, akrabalık ve iş ilişkileri üzerinden iletilen talepler de bu süreçte etkili olabiliyor.
Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarından yapılan hesap temini girişimlerinin yanı sıra, “Hesabına para göndereceğim, sen de bana aktar” ya da “Kartını kısa süreliğine kullanabilir miyim?” şeklindeki istekler de risk oluşturabiliyor.
Hesabın sahibi, işlemin arkasındaki faaliyeti bilmese bile hesabının suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılması nedeniyle incelemeyle karşılaşabiliyor. Bu nedenle banka hesabı, kart bilgileri ve dijital bankacılık erişiminin başkalarıyla paylaşılmaması önem taşıyor.
YAKINDAN TAKİP EDİLECEK
MASAK rehberinde, bankalar başta olmak üzere ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve diğer yükümlülerin şüpheli durumlarda uygulaması gereken tedbirlere de yer veriliyor.
İlgili mevzuat çerçevesinde finansal kuruluşların müşterilerin işlemlerinin amacını anlaması, hesap hareketlerini düzenli olarak izlemesi ve gerektiğinde müşterilerden ek bilgi alması gerekiyor. Şüpheli durumlarda işlem tutarlarına ve sayılarına sınır getirilmesi, işlemin yapılmaması veya iş ilişkisinin sona erdirilmesi gibi önlemler de gündeme gelebiliyor.
Hesap hareketlerinin müşterinin mesleği, gelir seviyesi ve ekonomik faaliyetleriyle uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesi de incelemenin önemli aşamaları arasında bulunuyor. Ayrıca sık işlem yapılan kişilerin kim olduğu, transferlerin hangi amaçla gerçekleştirildiği ve hesabı fiilen kimin kullandığı araştırılabiliyor.
ERİŞİM SINIRLANDIRILABİLİR
Bir hesabın kiralık hesap olarak kullanıldığına ilişkin belirtilerin ortaya çıkması halinde, finansal kuruluşların riski azaltmaya yönelik tedbirleri değerlendirmesi gerekiyor.
Bu çerçevede, hesabın üçüncü kişilerce uzaktan kullanılmasını kolaylaştıran mobil bankacılık ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması veya sınırlandırılması öncelikli seçenekler arasında yer alabiliyor.
Olayın özelliklerine göre banka kartının ya da POS ve sanal POS hizmetlerinin durdurulması, işlem limitlerinin düşürülmesi, yeni finansal ürünlerin kullandırılmaması ve müşteriyle bağlantılı diğer hesapların daha sık kontrol edilmesi de söz konusu olabiliyor.
Riskin devam etmesi, müşterinin yaptığı açıklamaların yeterli bulunmaması veya hesabın gerçekte başka kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması durumunda işlemlerin durdurulması ve iş ilişkisinin sonlandırılması da değerlendirilebiliyor.
OTOMATİK SUÇ ANLAMINA GELMİYOR
Kiralık hesapların tespiti, yalnızca hesap hareketlerinin incelenmesiyle sınırlı kalmıyor. Finansal kuruluşların riskin niteliğini anlamaya yönelik değerlendirme yapması ve mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor.
Yükümlülüklerin ihlali, olayın özelliklerine göre idari veya adli süreçlere neden olabiliyor. Bununla birlikte, cezai sorumluluk değerlendirilirken fiilin niteliği, kişinin bilgi ve iradesi ile somut olayın koşullarının birlikte ele alınması gerekiyor.
Dolayısıyla bir hesapta olağan dışı hareketlerin bulunması veya idari yükümlülüklere aykırılık tespit edilmesi, tek başına kişinin suç işlediği anlamına gelmiyor.
Uzmanların ve yetkili kurumların uyarılarının odağında ise aynı nokta bulunuyor: Banka hesabınızı, kartınızı veya dijital bankacılık bilgilerinizi başkasına kullandırmayın. Basit bir para transferi gibi görünen işlem, hesabınızın incelemeye alınmasına ve bankacılık hizmetlerinize yönelik kısıtlamalara yol açabilir.
AA
