Emeklilik tarihinizi değiştirebilirsiniz!
Emeklilik için gerekli prim gün sayısına ulaşamayan çalışanlar, Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatında yer alan borçlanma imkanlarından yararlanabiliyor.
Özellikle askerlik ve doğum borçlanması, eksik prim günlerinin tamamlanmasında en çok başvurulan yöntemler arasında bulunuyor. Bununla birlikte iki uygulamanın emeklilik hesabındaki etkisi birbirinden farklı. Askerlik süresinin sigorta başlangıcından önce ya da sonra gerçekleşmiş olması da hesaplamada önemli bir ayrıntı oluşturuyor.
ASKERLİK BORÇLANMASI
İlk uzun vadeli sigortalılık tarihinden önce gerçekleştirilen askerlik hizmetinin borçlanılması, belirli koşullarda sigorta başlangıç tarihinin geriye çekilmesini sağlayabiliyor.
Borçlanılan askerlik süresi, ilk sigorta girişinden önceki döneme denk geliyorsa, başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye taşınabiliyor. Bu değişiklik, bazı sigortalıların tabi olduğu emeklilik koşullarını da etkileyebiliyor.
Özellikle sigorta başlangıç tarihinin belirli bir kademenin öncesine çekilmesi halinde yaş, prim günü veya diğer emeklilik kriterlerinde farklılık ortaya çıkabiliyor.
Buna karşılık askerlik hizmeti ilk sigorta girişinden sonra gerçekleşmişse, yapılan borçlanma esas olarak toplam prim gününün artırılmasına katkı sağlıyor. Bu durumda borçlanmanın ilk sigorta başlangıç tarihini geriye çekmesi söz konusu olmuyor.
DOĞUM BORÇLANMASINDA ÜST SINIR
Kadın sigortalılar açısından önemli bir diğer imkan ise doğum borçlanması. Mevzuatta yer alan şartların sağlanması halinde, en fazla üç çocuk için borçlanma yapılabiliyor.
Her çocuk için azami 720 günlük süre dikkate alındığında, üç çocuk üzerinden toplam 2 bin 160 güne kadar borçlanma imkanı bulunuyor.
Ancak doğumun gerçekleşmiş olması tek başına yeterli değil. Borçlanılacak dönemde sigortalının adına prim ödenmemiş olması ve çocuğun söz konusu süre içerisinde yaşaması gibi mevzuatta belirtilen şartların da karşılanması gerekiyor.
Doğum borçlanmasında temel hesaplama, doğum sonrasında geçen ve prim ödenmeyen süreler üzerinden yapılıyor.
SİGORTA BAŞLANGICINI GERİYE ÇEKİYOR MU?
Doğum borçlanması ile askerlik borçlanması arasındaki en önemli farklardan biri burada ortaya çıkıyor. Genel uygulamada doğum borçlanması, ilk uzun vadeli sigorta başlangıç tarihini geriye çekmiyor. Daha çok eksik prim günlerinin tamamlanmasına katkı sağlıyor.
Bununla birlikte sigortalılık geçmişinde staj veya çıraklık gibi özel durumların bulunması halinde konu farklı teknik değerlendirmeler gerektirebiliyor. Bu nedenle özellikle başlangıç tarihinin emeklilik şartlarını değiştirebileceği durumlarda kişinin kendi hizmet dökümü üzerinden değerlendirme yapılması önem taşıyor.
HER DÖNEM BORÇLANAMIYOR
SGK mevzuatında askerlik ve doğum borçlanmasının yanı sıra yurt dışında geçirilen belirli süreler ve kanunlarda özel olarak düzenlenen bazı dönemler için de borçlanma hakkı bulunuyor. Ancak borçlanma sistemi, sigortalının geçmişte çalışmadığı herhangi bir dönemi ücret karşılığında prim gününe dönüştürmesine imkan veren genel bir uygulama değil. Hangi sürenin borçlanılabileceği, ilgili mevzuatta belirlenen şartlara göre ortaya çıkıyor.
Bu nedenle emeklilik hesabı yapılırken yalnızca toplam prim gününe bakmak yeterli olmuyor. İlk sigorta başlangıç tarihi, sigortalılık statüsü, mevcut prim günleri ve borçlanma hakkı bulunan sürelerin tamamının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Özellikle emeklilik yaşına yaklaşan ve prim açığı bulunan kişilerin borçlanma başvurusu yapmadan önce, borçlanmanın yalnızca prim gününü mü artıracağını yoksa emeklilik koşullarını da değiştirip değiştirmeyeceğini hesaplaması önem taşıyor.
