Her hafta nostaljik köşe yazılarımla geçmişin tozlu sayfalarını aralarken, bir ismin, bir hatıranın, bir emeğin peşine düşüyoruz. Geçtiğimiz günlerde, merhum Mehmet Sadık Efe'nin kıymetli oğlu, aynı zamanda benimde arkadaşım Mesut Baki Efe ile bir araya gelerek, kentin markası haline gelen Efe Tur’un kurucusu ve kalbi daima yeşil-siyah atan babasını yâd ettik. Oğul Efe’nin o duygu dolu anıları anlatırken, bana bu yazıyı yazma ilhamını verdi. Nostaljik köşe yazılarımın on ikincisini, kente bıraktığı derin izlerle Kocaeli’nin hem sporuna hem iş hayatına hem de sosyal yaşamına damga vurmuş bir çınarı Mehmet Sadık Efe’ye ayırıyorum.

Onu tanıyan herkes için “Mehmet Ağabey”di. İş bitirirdi, insan biriktirirdi, gönül kazanırdı. Kocaelispor tarihinin en uzun süre görev yapan yöneticisi olmasının bir sebebi vardı: Bu kente, bu takıma, bu insanlara yürekten bağlıydı.

Afacanlıktan Girişimciliğe Bir İzmit Hikayesi

Mehmet Sadık Efe, 1945 yılında İzmit’in Kozluk Mahallesi’nde dünyaya geldi. O, çevresinde tam bir afacan, ele avuca sığmaz bir çocuk olarak biliniyordu. Eğitim hayatı da tıpkı kişiliği gibi maceralı geçti. Necatibey İlkokulu’ndan mezun olduktan sonra, o dönemin prestijli okulları olan İstanbul’daki Robert Koleji, Şişli Koleji ve Işık Lisesi arasında mekik dokudu. Kendi ifadesiyle bu afacanlık onu memleketi İzmit Lisesi’ne geri getirdi, ancak lise eğitimini yarıda bırakarak dil öğrenimi için Almanya’ya gitti. Bu, onun karakterindeki girişimci ruhun ve yenilik arayışının ilk sinyalleriydi.

Düşünün… 1962’de, henüz 17 yaşındayken Türkiye’ye döndüğünde, İzmit Halkevi’nde, bugün hala işlek bir noktada bulunan Efe Petrol’ü kurarak iş dünyasına hızlı bir giriş yaptı. Bu, İzmit’e getirdiği ilk ciddi hizmet alanlarından biriydi. Üç yıl akaryakıt istasyonu işleten Mehmet Bey, 1965’te askerliğini İskenderun’da dalgıçlık eğitimi alarak başladı ve İstanbul Çubuklu Dalgıç Okulu’nda tamamladı. Bu, onun spora ve denize olan tutkusunun köklerini gösteriyor.

Askerlik sonrası şehre dönen Efe, bir minibüs alarak şehiriçi taşımacılığa başladı. Uzun yıllar bu alanda çalışarak İzmit ulaşımının önemli isimlerinden biri oldu. Mehmet Sadık Efe’nin hizmet alanı sadece bunlarla sınırlı kalmadı:

1970'te Hac Organizasyonu Firmasını kurarak Kocaelililerin Hac vazifesini görmesine aracılık etti.

Daha sonra halıcılık ve mobilya sektörlerinde de faaliyet gösterdi.

Onun bu bitmek bilmeyen çalışma azmi ve her alanda halka hizmet etme arzusu, onu kentin en tanınan ve sevilen esnaflarından biri haline getirdi.

Efe Tur ve Motor Sporları Tutkusu

Mehmet Sadık Efe’nin en büyük atılımı şüphesiz 1990’lı yılların başında kurduğu Efe Tur oldu. Oğlu Mesut Baki Efe’nin de belirttiği gibi, Adapazarı otobüs firmalarından görülen kötü muameleyi bitirmek ve kente kaliteli bir hizmet sunmak amacıyla doğan bu firma, kısa sürede Kocaeli için bir markadan öteye geçip ülke çapında bir sembol haline geldi.

İş hayatındaki başarısının yanı sıra, Mehmet Sadık Efe aynı zamanda tam bir sporcu ruhuydu. Özellikle motor sporlarına olan ilgisi ve bu alandaki kupaları, onun dinamik kişiliğinin bir yansımasıydı. Oğlu Mesut Baki Efe, babasının aynı zamanda bir ralli pilotu ve KOSDER Kocaeli Otomobil Derneği’nin kurucusu olduğunu gururla anlattı. Ayrıca, denize olan tutkusunu da dalgıçlık yaparak ve İzmit Balıkadamlar Derneği’nin kuruluşunda görev alarak göstermiştir.

Kocaelispor’un En Uzun Süreli Yöneticisi

Ancak benim onu en yakından tanıdığım ve takdir ettiğim alan, şüphesiz Kocaelispor sevdasıdır. Mehmet Sadık Efe, tam 18 dönem boyunca kulübün yönetiminde görev alarak, bu alanda en uzun süre yöneticilik yapan kişi unvanını almıştır. Bu, sadece bir yöneticilik değil, bir aşkın ve adanmışlığın hikayesidir.

O, Kocaelispor’da görev yaptığı süre boyunca hiçbir karşılık beklemeden, takımın başarısı için her türlü maddi ve manevi desteği sağlamıştır. Kulübün zor günlerinde elini cebine atan, iyi günlerinde ise tevazu ile geride duran bir isimdi. Kocaelispor’un yerel futbolcu yetiştirilmesinde öncü rol oynayan, şampiyonluklar ve yurtdışı müsabakaları heyecanını yaşatan o dönemin ruhunu, Mehmet Sadık Efe’nin bitmek bilmeyen enerjisi yansıtır. Oğlu Mesut Baki Efe’nin de vurguladığı gibi, Kocaelispor, adeta Efe ailesinin diğer evladı gibiydi.

1974 yılında Serap Hanım ile evlenen ve Fadıl ile Mesut adında iki oğlu olan Mehmet Sadık Efe, ailesine bıraktığı en büyük mirasın, “Sadık Efe” isminin taşıdığı saygınlık ve onur olduğunu ve bunun da ancak Kocaelispor gibi değerlere sahip çıkarak sürdürülebileceğini bizlere gösterdi.

Mehmet Sadık Efe, 2003 yılında aramızdan ayrıldı. Ancak bıraktığı izler; Efe Tur’un her seferinde, Acısu’daki adına yapılan parkta, KOSDER’in her organizasyonunda ve Kocaelispor’un yeşil-siyah ruhunda yaşamaya devam ediyor. Onun anısına düzenlenen turnuvalar ve anma törenleri, onun ne kadar doğru bir insan olduğunu, dostlarının ve kentinin onu ne kadar çok sevdiğini gösteren en büyük kanıt.

Mehmet Sadık Efe’nin hayatı aslında şunu anlatır:
“İnsan, geride bıraktıklarıyla yaşar.”

Kocaeli Büyür, Ama Çınarların Yeri Dolmaz…

İzmit büyüyor, değişiyor…
Ama bazı değerler eksildikçe şehir biraz daha yalnızlaşıyor.

Mehmet Sadık Efe, bu kentin sesi, nefesi, bereketiydi.
Hem işte, hem sporda, hem de sosyal hayatta…
Onun gibi çınarlar artık birer birer aramızdan ayrılıyor. Geriye ise sadece anılar, fotoğraflar, hikâyeler ve içimizi burkan özlemler kalıyor.

O, İzmit'in afacan çocuğuydu, ama aynı zamanda kentine adanmış büyük bir spor ve iş insanıydı. Mekanı cennet olsun.