Güven insan ilişkilerinin temel bir toplumun sürdürebilirliği ve bireylerin bir arada var olabilmesinin olmazsa olmazıdır. Peki güven nedir? Hangi dinamiklerle şekillenir ve nasıl kaybedilir ya da kazanılır? Bu soruların cevapları sadece bireysel düzeyde değil toplumsal ve hatta küresel düzeyde önem taşır. Güven en basit haliyle tanımlanacak olursa bir kişinin başka bir kişinin ya da sistemin doğruluğuna yetkinliğine ve iyi niyetine olan inancıdır. Ancak bu tanım güvenin derinliğini ve karmaşıklığını tam anlamıyla yansıtamaz. Güven soyut bir kavram olmasına rağmen günlük yaşamın somut bir parçasıdır. Ailede iş yerinde dostluklarda ve hatta devlet ile vatandaş arasında ki ilişkilerde güven tüm iletişim ve etkileşimlerin görünmez bir harcıdır.

Psikolojik açıdan bakıldığında güven kişinin korku ve kaygıdan arınmış bir şekilde başka birini ya da duruma teslimiyet gösterebilmesiyle ilgilidir. Bu teslimiyet geçmiş deneyimlerden öğrenilmiş davranışlardan ve içgüdülerden beslenir. Bir çocuk için güven ebeveynlerinin onu koruyacağına dair hissettiği inançla başlar. Bu temel güven duygusu bireylerin tüm yaşamında bir rehber görevi görür. Güvenin psikolojik temelleri incelendiğinde ihanet ya da hayal kırıklığının güven üzerinde ne kadar yıkıcı etkisi olduğu daha iyi anlaşılır. Bir kez sarsılan güven yeniden inşa edilmesi zor duygusal bağlardan biridir. Bu durum insan zihninin olumsuz deneyimlere daha fazla odaklanma eğilimiyle açıklanabilir.

Bir toplumun ayakta kalabilmesi için bireyler arasında ki güven şarttır. Toplumun bireylerden beklediği kurallara uyum adalet sistemine olan inanç ve sosyal normlara gösterilen saygı güven kavramıyla doğrudan ilişkilidir. Eğer toplumda bireyler arasında güven azalırsa bu durum hem bireysel ilişkilerde hem de toplumsal yapıda ciddi kırılmalara neden olur. Bugün yaşadığımız modern dünyada güvenin dijital boyutuna da değinmek gerekir. Sosyal medyada iş dünyasında ve e-ticarette güven insan ilişkilerinden farklı bir anlam kazanmıştır. Artık fiziksel olarak tanımadığımız insanlara güvenmek durumundayız. Bir ürün satın alırken ya da bir bilgiye inanırken güvenin nesnesi karşımızdaki bireylerden çok bir algoritma ya da platform haline gelmiştir.

Güven kazanmak zaman çaba ve tutarlılık gerektirir. Güvenilir bir birey ya da kurum önce sözleriyle güven verir ardından eylemleriyle bunu kanıtlar. Ancak güvenin kaybedilmesi çoğu zaman saniyeler içinde gerçekleşir. Çünkü insanlar bir kez ihanet ya da aldatılma yaşadıklarında aynı hatayı tekrar yaşamamak için savunma mekanizmalarını devreye sokarlar. Güven kaybının etkileri sadece bireyler arasında ki ilişkilerle sınırlı kalmaz. İş dünyasında bir markanın güvenilirliği zedelendiğinde bu durum müşterilerden yatırımcılara kadar geniş bir kesimi etkileyebilir. Aynı şekilde bir devletin vatandaşlarının güvenini kaybetmesi toplumsal huzursuzlukların temel nedeni olabilir.

Güven inşasında en önemli faktör şeffaflıktır. İnsanlar açık ve dürüst bir şekilde iletişim kurduklarında güvenin temelleri sağlam bir şekilde atılır. Ayrıca empati ve tutarlılık güvenin oluşmasında kritik rol oynar. Söz verip yerine getirmemek zamanında destek olmak ve ihtiyaç duyulduğunda yanlarında olmak güvenin kalıcı hale gelmesini sağlar. Bir diğer önemli nokta ise affetme ve yeniden inşa sürecidir. Güvenin zedelendiği durumlarda taraflar arasında dürüst bir diyalog kurmak ve geçmiş hatalardan ders almak ilişkilerin yeniden sağlıklı bir zemine oturmasını sağlayabilir.

Güven insan olmanın bir topluma ait olmanın ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmenin temel taşlarından biridir. İster bireysel ister toplumsal düzeyde olsun güven bir kez inşa edildiğinde ilişkileri güçlendirir kaybedildiğinde ise kaosa yol açar. Bu nedenle güveni anlamak değerini bilmek ve korumak her bireyin sorumluluğu olmalıdır. Unutmayalım güven bir kez inşa edildiğinde dünyayı daha yaşanılabilir bir yer haline getirir. Ama kaybedildiğinde tüm güzel duyguları peşinden sürükler. Bu yüzden güvenin değerini anlamak ve onu yaşatmak hepimizin önceliği olmalıdır.