BIST12.668,52%1.70
USD43.2797%0,13
EURO50,1988 %-0.1
ALTIN6.358,87 %-0.5

Anlam ve değer anlayışı

Ayşe Nur Tekin

Abone OlGoogle News
20 Şubat 2025 00:00

Hayat insanlık tarihi boyunca sayısız filozof düşünür sanatçı ve bilim insanının anlamaya çalıştığı kimi zaman cevabını bulduğu kimi zaman ise cevabın sonsuzlukta kaybolduğunu düşündüğü derin bir bilmecedir. ‘’hayattaki en önemli unsur nedir?’’ sorusu da bu büyük bilmece içinde özel bir yer tutar. Bu soruya verilecek yanıt kişiden kişiye değişse de insanlık tarihi boyunca öne çıkan bazı ortak değerler vardır sevgi mutluluk sağlık anlam arayışı huzur ve zaman. Ancak tüm bu kavramların ortak noktasında insanın yaşadığı hayatta bir anlam bulma ve bu anlam doğrultusunda bir değer yaratma arzusu yatar.

İnsan doğası gereği anlam arayışında olan bir varlıktır. Viktor Frankl’ın İnsanın Anlam Arayışı adlı eserinde vurguladığı gibi insanı hayatta tutan şey yaşadığı olaylar değil o olaylara yüklediği anlamlardır. Frankl toplama kamplarında dahi insanları ayakta tutan şeyin gelecekte bir anlam bulma ya da hayatına değer katacak bir amaç taşıma arzusu olduğunu gözlemlemiştir. Anlam insan için bir pusula gibidir yön gösterir karanlık anlarda ışık olur ve zor zamanlarda dayanma gücü verir. Peki insan hayatında anlamı nasıl bulur? Bu sorunun cevabı kişinin yaşam deneyimlerinde saklıdır. Kimileri aile kurarak kimileri sanatsal ya da bilimsel çalışmalarla kimileri ise başkalarına yardım ederek bu anlamı keşfeder. Anlam arayışı hayatı sıradanlıktan çıkarır ve insanı derin bir tatmin duygusuna ulaştırır.

Hayatta anlam bulmanın en güçlü yollardan biri de sevgi güçlü bağlardır. İnsanın sosyal bir varlık olduğu gerçeği sevgi ve aidiyet ihtiyacını da beraberinde getirir. Aile dostluklar romantik ilişkiler ve hatta insan doğa ya da evrenle kurduğu bağ hayatı anlamı kılar. Ünlü psikolog Abraham Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde de görüldüğü gibi sevgi ait olma ihtiyacı temel psikolojik gereksinimlerden biridir. İnsan sevdikleriyle paylaştığı anılar ve kuruduğu derin bağlar sayesinde hayatına değer katar. Kimi zaman bir çocuğun gülümsemesi kimi zaman dostlarla geçirilen keyifli bir akşam insanın yaşamına sıcaklık ve anlam katar. Sevgi olmadan hayat kuru bir dal gibi kırılgan ve renksiz olur.

Hayattaki an önemli unsur anlam arayışı olsa da bu arayışın sürdürebilmesi için sağlıklı bir bedene ve zihne ihtiyaç duyulur. Sağlık çoğu zaman farkında olmadan değerini unuttuğumuz ancak yitirildiğinde hayatın diğer tüm değerlerini gölgede bırakan kritik bir unsurdur. Sağlıklı bir beden ve ruh hali insanın hayatı dolu dolu yaşamasına sevdikleriyle kaliteli zaman geçirmesine ve hedeflerine ulaşmasına olanak tanır. Modern yaşamın getirdiği stres sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve hareketsizlik sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratır. Oysa ki bedenimize ve zihnimize gereken özeni göstermek hayatın anlamını keşfetme yolcuğunda sağlam bir temel oluşturur. Sağlık hayata dair planlarımızı gerçekleştirebilmemiz için bir araç mutluluğumuzu sürdürebilmemiz için bir gerekliliktir.

Hayatta en kıymetli unsurlardan biri de zamandır. Zaman herkes için eşit ölçüde verilen ancak nasıl kullanılacağına dair kararların kişiden kişiye değiştiği bir hazinedir. Harcanan zaman bir daha geri gelmez. Bu yüzden yönetim anlamlı bir hayat sürmenin anahtarıdır. Zamanı verimli ve bilinçli kullanmak insanın önceliklerini belirlemesini ve hayatındaki gerçekten önemli unsurlara odaklanmasını sağlar. Günümüz dünyasında zaman kavramı genellikle iş kariyer ve yoğunluk arasında kaybolsa da insanın kendisine ve sevdiklerine ayırdığı aman yaşamın gerçek zenginliğini oluşturur. Zamanı değerli kılmak anı yaşamak ve geçmişe pişmanlıkla geleceğe kaygıyla değil şu ana odaklanarak hayatın tadını çıkarmak yaşamın anlamını güçlendirir.

Hayatta anlam arayışı kadar önemli bir diğer unsur da huzur ve içsel dengedir. Modern çağın hızın insanın çoğu zaman dışı dünyada başarı ve statü arayışına sürükler. Oysa gerçek huzur dışsal başarılardan çok içsel dengede saklıdır. Huzur insanın kendisiyle barışık olmasında geçmişi kabullenmesinde ve geleceğe güvenle bakmasında yatar. İçsel huzura ulaşmak için kişinin kendini tanıması zayıf ve güçlü yönlerini kabul etmesi önemlidir. Meditasyon doğada zaman geçirmek hobilerle ilgilenmek ve şükran duygusunu geliştirmek huzura ulaşmanın yollarından sadece birkaçıdır. Huzur olmadan en büyük başarılar bile insana eksiklik hissi verebilir.

İnsan yalnızca kişisel mutluluğu için değil başkalarına ve topluma katkı sunma ihtiyacı için de yaşar. Üretkenlik insanın hayatta anlam bulduğu en önemli unsurlardan biridir. Sanat bilim teknoloji eğitim veya herhangi bir alanda topluma katkı sağlamak insanı tatmin eder ve ona varoluşsal bir değer katar. Albert Einstein’ın dediği gibi ‘’hayat başkaları için yaşadığı sürece anlam kazanır’’  insanın kendisini aşarak başka hayatlara dokunması yaşam yolculuğunu zenginleştirir. Topluma katkı sağlamak insanı bireysel düzeyde değil kolektif bir bilinçle da anlamın merkezine taşır.

Mutluluk hayatın en önemli unsurlarından biri olarak kabul edilse de tek başına yeterli değildir. Anlamsız bir mutluluk geçici ve yüzeysel olabilir. Psikolog Martin Seligman’ın Pozitif Psikoloji kuramına göre mutluluğun sürdürebilir olması için insanın anlam hedefler ve başkalarına katkı sunmak gibi unsurlarla yaşamını desteklemesi gerekir. Mutluluk çoğu zaman küçük anlarda gizlidir bir dost sohbetinde sabah kahvesinin kokusunda sevilen bir kitabın satırlarında… ancak gerçek ve derin ve mutluluk insanın kendisini gerçekleştirmesi ve hayatına değer katmasıyla ortaya çıkar.

Hayattaki en önemli unsur insana varoluşunu anlamlandıran onu harekete geçiren ve tatmin duygusu sağlayan ‘’anlam ve değer arayışıdır’’ sevgi sağlık zaman huzur mutluluk ve üretkenlik gibi kavramların tümü bu arayışın birer parçasıdır. Anlam dolu bir hayat kişinin yalnızca kendisine değil çevresine ve dünyaya da katkı sağladığı bir yolculuktur. Bu yolculukta insan sevdikleriyle kurduğu güçlü bağlar üretkenliği ve içsel huzuruyla hayatını zenginleştirir. Çünkü insan ancak anlam bulduğu bir hayatı gerçekten yaşayabilir.

Yazma kurallarını okudum ve kabul ediyorum.600 karakter kaldı
×

Bu sayfalarda yer alan yorumlar kişilerin kendi görüşleridir.
Yazılan yorumlar hiçbir şekilde mavikocaeli.com.tr’nin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır.
Yazılanlardan mavikocaeli.com.tr sorumlu tutulamaz.

0 Yorumlar

    Ayşe Nur Tekin

    mavikocaeli.com.tr köşe yazarı

    Tüm Yazıları