Yıldırım ve gök gürültüsü
Adil Tarık Özkurt
Merhaba değerli okurlar,
Geçtiğimiz haftasonu artık sonbaharın geldiğini iyiden iyiye hissettik.
Kocaeli genelinde yağmurlu ve bulutlu bir hava hakimdi. Özellikle akşam vakitleri yoğun yağış vardı. Evdeyken izlemesi güzel tabi ama sokakta yaşamak zorunda kalanlara ve sokak hayvanlarına Allah yardım etsin.
Yağmurla birlikte bir o kadar görsel şölen sunan ama aynı zamanda da korkutucu bir doğa olayını gözlemleme şansı bulduk.
“Yıldırımlar” ve “Gök Gürültüleri”.
Peki bu yıldırımlar ve gök gürültüleri nasıl oluyor gelin bu hafta bundan bahsedelim.
Bizlere stresli ve gergin olduğumuz zamanlarda “Çıplak ayakla toprağa negatifin gitsin” denir. Bu üzerimizdeki negatifliği atmamıza ve rahatlamamızı sağlar.
Yıldırım aslında atmosferdeki doğal bir elektrik deşarjıdır.
Yıldırım genellikle kümülonimbus (şimşek bulutu) türü fırtına bulutlarında meydana gelir. Bu bulutlarda şiddetli dikey hava hareketleri vardır.
Yükselen hava soğur ve yoğunlaşır, bulutun yukarı kısmında buz kristalleri oluşturur.
Alçalan hava ise daha ağır parçacıkları (iri su damlaları, buz taneleri) aşağı doğru taşır.
Bulutların içerisinde bulunan bu parçacıklar birbirlerine yük transferi yaparlar. Özellikle küçük buz taneleri ile iri buz kristalleri çarpıştığında, küçük buz kristali “pozitif” yüklenir ve yukarıya taşınır.
İri buz kristalleri ise negatif yükle yüklenir ve aşağıya çöker.
Bulutun alt kısım negatif yüklerle yüklendikçe, yer yüzeyinde (toprak, ağaç, bina vb.) pozitif yükler yüklenmeye başlar.
Çünkü bildiğiniz gibi zıt yükler birbirini çeker ve bulutun altındaki negatif yükler, yeryüzünde ağaçlarda bulunan pozitif yükleri yukarı doğru çekmeye başlarlar.
Böylece bulut ile yeryüzü arasında çok güçlü bir elektrik alan oluşmaya başlar.
Burada oluşan elektrik alan milyonlarca Volt’a kadar ulaşabilirler.
Oluşan bu elektrik alan, havanın yalıtkanlığını aşacak kadar güçlendiğinde artık yüklerin hareket etme vakti gelmiş demektir.
Artan elektrik alan ile birlikte hava molekülleri artık iyonlaşmaya başlarlar ve yüklü oldukları için iletken hale geçerler.
Buluttan, yeryüzüne doğru “kademeli lider” adı verilen dallanarak ilerleyen zayıf plazma kanalları oluşmaya başlar.
Aynı zamanda yeryüzünden de bulutlara doğru “karşı lider” adı verilen yük çıkışları olmaya başlar.
Bu iki “lider” karşılaştığında ise ani ve çok güçlü bir elektrik akımı açığa çıkar.
Açığa çıkan bu güçlü akıma da “Yıldırım” adı verilmektedir.
Yıldırımlarda akım şiddeti, 30.000 Amper civarında olabilmektedir ve sıcaklığı ise 30.000 Dereceye kadar çıkabilmektedir. Ki bu sıcaklık Güneş’in yüzeyinden daha fazladır !
Bu ani sıcaklık ile havada bir şok dalgası oluşur.
Bu şok dalgası ise atmosferde ses dalgası şeklinde yayılır ve bunun adına da “Gök Gürültüsü” adı verilmektedir.
Genel sorulan sorunun cevabını da verelim.
Neden önce “Yıldırım”ı görürüz “Gök Gürültüsü”nü sonra duyarız?
Bunun sebebi de ışığın hızının, sesin hızından daha fazla olmasıdır.
Sağlıklı, mutlu ve huzurlu haftalar dilerim.

