En uzun deney
Adil Tarık Özkurt
Merhaba değerli okurlar,
Bilim; bilmek, bilgi, öğrenme, gerçekleri araştırma anlamında kullandığımız bir kelime.
Sözlük tanımı ise; Evreni, doğayı ve olayları nesnel yöntemlerle inceleyen, elde ettiği bilgileri sistemli olarak düzenleyen insan etkinliği demekmiş.
Bilim aynı zamanda kanıtlara ihtiyaç duyar.
Bu ihtiyacı da gözlem ve deneyler vasıtasıyla tamamlar.
Bunların yanı sıra, kuram(teori), hipotez, modelleme, mantık ve matematikte içermesi gerekmektedir.
Yani bilim bir düşünme ve sorgulama sistemidir. Gözlem ve deney ise bu sistemin en güçlü araçlarıdır.
Her birimiz eğitim hayatımızda, günlük yaşamımızda, meraklarımız için deneyler yapmışızdır.
Sosyal ilişkilerimizde bile kendimizce küçük deneyler yapmış, arkadaşlarımızın sözlerimize, tavırlarımıza ne tepki vereceğini gözlemlemişizdir.
Peki Dünya tarihinin yapılmış olan en uzun deneyini biliyor musunuz?
“Zift Deneyi”
Zift, kömür katranı veya ham petrolün bir türevi olan, elinize aldığınızda kırılabilen, sert bir cisim ile vurulduğunda parçalanabilen ama aynı zamanda da akabilen bir viskoz sıvıdır.
1927 yılında Queensland Üniversitesi’nde Prof. Thomas Parnell tarafından bir fikir ortaya atıldı.
Bu fikir, ziftin katı gibi görünse de aslında bir sıvı olduğuydu.
Parnell’in bu deney için; cam bir huni, bir ısıtıcı ve bir miktar zifte ihtiyacı vardı.
İlk başta zifti ısıtarak sıvı hale getirdi.
Daha sonra bu sıvılaşmış olan zifti cam huninin içerisine döktü ve huninin ucunu kapattı.
Oda sıcaklığında zift soğuyup katılaşmaya başlayınca, taş gibi görünmeye başladı.
Bu soğutma işlemi tam 3 yıl sürdü.
Bu sürenin sonunda huninin altındaki kapak 1930 yılında nihayet açıldı ve ziftin açık olan delikten akıp akmayacağı merak içerisinde beklenmeye başlandı.
Bekledi, bekledi, bekledi…
Yıl 1938 ve ilk damla düştü.
Bir damla! Tam 8 yıl bekledi o damlanın düşüşünü görmek için.
Ortaya attığı tezin doğruluğunu kanıtlayabilmek için 8 yıl bekledi…
Ve işin üzücü yanı o damla düştüğü zaman Parnell deneyin başında değildi ve o düşüşü gözlemleyemedi.
Bir dahakine gözlemlerim daha dikkat ederim dedi.
2. damla 1948 yılında düştü ve Parnell de 1 Eylül 1948 yılında hayata gözlerini yumdu.
Bu zamana kadar 9 tane damla düştü.
10.damla huninin ucunda…
Ve bu deney 2025 yılında hala devam etmektedir.
Şimdi kameralar takıldı, sistem teknolojik oldu.
İnternette aratarak ilgili siteyi bulabilir ve deneyi canlı izleyebilirsiniz.
Artık akan damlalar o anda gözlemlenmese bile kayıt altına alınabilmektedir.
Sağlıklı, mutlu ve huzurlu haftalar dilerim.
“Bilim bazen yavaş ilerler ama ilerler”

