İzmit için çalışan, İzmit’le yaşayan iş insanı: Mehmet Kaya

TOYOTA PLAZA’DA BULUŞTUK

Mavi Kocaeli Gazetesi olarak röportaj serimize devam ediyoruz. Bu haftaki konuğumuz kentimizin yetiştirdiği, başarılı iş insanı Mehmet Kaya oldu. Röportaj ekibimiz gazetemizin sorumlu yazı işleri müdürü Orhan Balcı, idari müdürümüz ve köşe yazarımız Tuğrul Kırankaya, muhabirimiz Oğuzhan Hafızoğlu ile köşe yazarımız ve foto muhabirimiz Ziya Ulaş, İzmit’teki Toyota Plaza’da Mehmet Kaya bir araya geldi. Başarılı, kenti çok sevan, aile bağları kuvvetli, gelenekleri yaşatmaya çalışan Mehmet Kaya, biz aile olarak kentlilik bilinciyle çalışmaya devam edeceğiz mesajı verdi.

 

SORULARIMIZ SAMNİMİYETLE YANITLADI

Mavi Kocaeli Gazetesi olarak Kocaeli’nin köklü aile şirketlerinden biri olan Kocaeli Kaya Otomotiv’in ortaklarından Mehmet Kaya ile röportaj gerçekleştirdik. Mehmet Kaya hem iş dünyasındaki duruşu hem de aile geleneğine bağlılığıyla öne çıkan bir isim. Çocuk yaşta başladığı çalışma hayatından Toyota bayiliğine, aile şirketinin yapısal dönüşümünden Kocaelispor’a bakışına kadar uzanan geniş bir perspektifle konuştuğumuz bu röportajda, hem iş insanı Mehmet Kaya’yı hem de aile büyükleriyle kurduğu güçlü bağları, İzmit’e duyduğu sevgiyi ve sektör geleceğine dair öngörülerini bir arada bulacaksınız.

 

TİCARET HAYATINA İLK ADIM

Kocaeli Kaya Otomotiv Şirketi ortaklarından Mehmet Kaya, 29 Ekim 1968 tarihinde Mehmet Ali Paşa'da dünyaya gelmiş. Dört kardeşli bir ailenin çocuğu olan Kaya, “Bir abim, bir ablam vefat etti. Şu anda bir ablam var bir de ben kaldım.” diyerek sözlerine başladı. 1994 yılında Fatma Hanım’la evlenen Mehmet Kaya’nın iki çocuğu var: Hamdi ve Miray. Oğlu Hamdi Kaya üniversiteyi bitirip şu anda şirketin motor bölümünün başında çalışıyor. İlkokulun ardından İzmit Ortaokulu’nda eğitimine devam eden Kaya, aynı zamanda babasının elektrik mağazasında çalışarak ticaret hayatına ilk adımını atmış. “Sabahçıysam akşam babamlarla çalışırdım, öğlenciysem sabah dükkana giderdim.” diyor.

 

“TİCARETİ AMCAM İSMET KAYA’DAN ÖĞRENDİM”

Bu yoğun temponun ardından 1991 yılında Sabancı Holding’le iyi ilişkiler kurarak Toyota bayiliğini almışlar. “Ticareti amcam İsmet Kaya’dan öğrendim.” diyor ve ekliyor: “Tatile gitmeden önce babama değil, amcama sorardım. O izin verirse giderdim.” Bugün aynı düzen kendi ailesinde de sürüyor. “Benim oğlum da bir yere gidecekse önce Atalay amcasından izin alır.” diyerek aile bağlarının ne kadar sıkı olduğunu vurguluyor.

 

ELEKTRİK İŞİNDEN OTOMOTİVE

1982 yılında elektrik işine giren Kaya ailesi, Kartonsan’dan aldığı ilk büyük işin ardından büyümeye başlamış. 1999 depremine kadar çok iyi giden elektrik işleri sonrasında yavaşlatılmış, bugün o bölüm Hasan Kaya tarafından yürütülüyor. “İzmit Stadyumu’nun elektriğini biz yaptık,” diyor Mehmet Kaya gururla. Aynı zamanda güneş panelleriyle devlete elektrik satan şirketin enerji yatırımları da sürüyor. Otomotiv sektöründe ise Toyota, Chery, Jaecoo ve BYD markalarının bayilikleri mevcut. Motosiklet tarafında ise 17 alt bayiyle geniş bir ağ kurmuş durumdalar. “Bilecik’ten Düzce’ye kadar bayilerimiz var.” diye ekliyor.

 

AİLE KARARNAMESİ

Kaya ailesi 2001 yılında bir “aile kararnamesi” çıkarmış. Bu karar, şirketin kurumsal yapısının temelini oluşturmuş. “Üniversite mezunu olmayan aile üyesi üst düzey yönetici olamıyor.” diyor Mehmet Kaya. Bu kararı Boğaziçi Üniversitesi’nden bir hukukçu aracılığıyla almışlar. “Türkiye’de aile şirketleri üçüncü nesilden sonra dağılıyor. Biz bunu önlemek istedik.” diyerek sistemin detaylarını anlatıyor: “Her üyenin maaşı belirli. Şirkette hissesi olan birinin vefatı durumunda, hisse sadece şirkete devredilebiliyor. “Eşim ortak olabilir ama söz sahibi olamaz,” diyen Kaya, yönetim kademesine geçişin tamamen liyakat temelli olduğunu söylüyor.

 

AİLE BAĞLARI VE PRENSİPLER

Mehmet Kaya için aile gelenekleri büyük bir önem taşıyor. “Bayramlarda çocuklarıma izin vermem, herkes burada olacak.” diyor net bir ifadeyle. Her Ramazan Bayramı’nın 1. günü öğleden sonra 250-300 kişilik geniş bir aile buluşması yapıyorlar. Kurban Bayramı’nda ise rahmetli ablası adına kurban kesip etli pilav dağıtıyorlar. “Gelinim Giresunlu, bayramdan dört gün önce arabayla ailesinin yanına gitti, bayramın ikinci günü dönmek istedi. Ona uçak bileti gönderdim arife günü burada oldu. Bayramın birinci gününü birlikte geçirdi ikinci günü uçakla tekrar Giresun’a gitti. Birkaç daha kaldı ve geri döndü. Oğlum eşiyle birlikte arife günü bize gelir. Bayram sabahı önce namaza sonrada kabristana gidip aramızdan ayrılanları ziyaret ederiz. Bu değişmez bir gelenektir” dedi. Kızımın ben evlenince ne olacak? Sorusuna esprili bir dille, “Sen evlenince eşin ne derse o olur.” dediğini anlatıyor. “Örf ve adet bitmesin istiyorum.” diye de ekliyor.

 

23 NİSAN RİTÜELİ

Kaya ailesi yalnızca ticarette değil, sosyal etkinliklerde de aktif. 23 Nisan kutlamalarını her yıl kendi plazalarının bahçesinde düzenliyorlar. “15 yıldır yapıyoruz, 6 bin kişi geliyor. Hiç reklam yapmıyoruz, millet kendi geliyor. Bu etkinlikte çocuklar özgürce eğleniyor.” Kaya ailesi ayrıca her yıl bir motor festivali düzenliyor. “Rakibimiz İzmit’teki değil, başka illerdeki bayiler.” diyor Mehmet Kaya.

“KOCAELİSPOR BAŞKANLIĞI BASİT DEĞİL”

Kocaelispor hakkında da net konuşuyor: “Kocaelispor başkanlığı basit değil. Mehmet Kaya isminin geçmesi güzel ama önemli olan ekip.” Kendisi başkanlık peşinde olmadığını açıkça belirtiyor: “İbrahim Arıcı başkan olsa altında her göreve gelirim. Yeter ki şehrin menfaati olsun.”

 

KAYA’NIN İZMİT SEVGİSİ

“Biz İzmitliyiz,” diyor Mehmet Kaya gururla. “Kocaeli’de kazanıp Kocaeli’de yatırım yapmamız lazım. Paramızı başka yerde yememeliyiz.” 1999 depreminde yaşadıkları dayanışmayı da anıyor: “Bir sürü arkadaşımız evlerini açtı, gitmedim. Dostum burada, her şeyim burada.” İzmit sevgisini şu sözlerle özetliyor: “3-4 gün tatil yaparım, dönerim hemen. İzmit’i çok seviyoruz, İzmitliler de bizi çok seviyor.”

YENİ YATIRIMLAR

Geleceğe dair planlar da net: “BYD için yeni bir plaza kuracağız. Belki Toyota ile yan yana olacak.” Çin markalarının yükselişine dikkat çekiyor: “Çin malı kötü diyorlar ama bu yanlış. Kalitelisini getirirsen hiçbir sorun yok.” Toyota’nın dizelden hibrite geçtiğini, Çinlilerin de elektrikli araçlarda öne çıktığını söylüyor. Ancak Türkiye’de altyapı eksikliğine değiniyor: “Elektrikli araç şehir içinde çok iyi ama uzun yolda sıkıntı. İkinci araç olarak alınabilir.”

 

ÇİN DİSİPLİNİ

Kaya, Çin’e yaptığı ziyareti örnek gösteriyor: “Adamlar sabah 5’te işe başlıyor, akşam 5’te çıkıyor ama iş varsa devam ediyor, mesai almıyor.” Japonlarla ve Çinlilerle çalışma farkını da anlatıyor: “Japonlar ağır çalışır, Çinliler pratik ve hızlı.” Artık iyi ustadan çok iyi hizmetin kazandırdığını vurguluyor: “Servis sisteminde her şey elektronik. Arıza nerede anında görülebiliyor.”  Geçen yıl 800 araba satarken bu yıl 1.600’e yaklaştıklarını söylüyor: “Artık araba çok satılıyor ama istediğini bulmak zor.”

GÜNLÜK RUTİN VE GELECEK

“Sabah 07.00 gibi kalkarım, 08.30’da ofiste olurum.” diyor. Çayı sevmediğini belirtiyor gülerek.  Akşam 18.30’da evine dönen Kaya, “Düğün, cenaze fark etmez, davetiye geldiyse giderim.” diyor. Bugün 8-9 farklı firmadan oluşan bir yapıyı yöneten Kaya, “Bizim çatı firmamız Kocaeli Kaya Satış Pazarlama A.Ş. Her şey oraya bağlı.” diyor. “Bizden sonra holdingleşme kaçınılmaz.” diyerek şirketin geleceğini işaret ediyor.

“YETİŞMİŞ ELEMAN BULAMIYORUZ”

Röportajın sonunda sektörün sıkıntılarına dikkat çeken bir tespitte bulunuyor: “Yetişmiş eleman bulamıyoruz. Sanat okulları artık işlevsiz. Yeni nesil çalışmayı sevmiyor.” Mehmet Kaya, sözlerini net bir cümleyle bitiriyor: “Bu ülkede işsizlik yok, adama göre iş yok. Çalışmak isteyene iş var.”

 

TİCARETİ ÖĞRENDİĞİ İSMET KAYA

Orman memuru olarak çalışan Hasan Kaya'nın altı çocuğundan biri olan İsmet Kaya, 1947 yılında Gölcük İhsaniye Köyü'nde dünyaya geldi. Aile büyükleri İzmit Mehmet Ali Paşa'da bir ev yapınca, tüm aile 1950'de İzmit'e taşındı. İsmet Kaya, 1959 yılında eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalır ve henüz 12 yaşındayken çalışmaya başlar. Bu başlangıç, Kocaeli Kaya Şirketler Topluluğu'nun tetikleyici noktalarından biri olur.

 

BAŞARILI KARDEŞLER HAMDİ VE İSMET KAYA

Mücadele dolu hayatında en büyük destekçisi Mehmet Kaya’nın rahmetli babası Hamdi Kaya oldu. İki kardeş, ailenin zor zamanlarında birlikte mücadele etti, her zaman birbirlerine destek oldu. Bu kardeşlik bağı, sadece zorlukları aşmakla kalmadı, aynı zamanda Kaya Şirketler Topluluğu'nun başarı hikâyesinin de temel taşlarından biri haline geldi.

KAYA ELEKTRİK DÜKKÂNI

1961 yılında, bir dönüm noktası gerçekleşir. Rorf Kolektif Şirketi'nde elektrik işlerinde çalışırken, Hamdi ve İsmet Kaya birlikte kendi dükkânlarını açma cesaretini gösterirler. Kaya Elektrik Dükkânı’nın açılmasıyla, Kaya kardeşlerin girişimci ruhu ve yenilikçi bakış açısı, adım adım başarıya doğru ilerlemeye başladı. Kaya Elektrik Dükkânı kısa sürede büyük markaların satış temsilciliğini alarak, ilimizin önemli malzeme tedarikçilerinden olma noktasına geldi.

1991’DE TOYOTA BAYİLİĞİ

Kaya Kardeşler, 1984 yılında, sanayiye yönelik yatırımlarla işlerini genişletti ve başarı grafiklerini yükselttiler. Otomotiv sektörüne girişiyle de adından sıkça söz ettiren Kaya kardeşler, yerli markaların oluşumuna öncülük etti ve sektördeki yerlerini sağlamlaştırdılar. Sabancı Holding ile Toyota temelleri 1990’da Sakıp Sabancı ve Özdemir Sabancı’nın büyük destekleriyle alınan ortaklıkla atıldı. Sabancılarla ilişkisini geliştirip 1991 yılında Toyota bayiliğini aldı. İzmit’te ilk bayi Alemdar Caddesi’nde Toyota Kocaeli Kaya Showroom’u olarak açıldı. 1993 Hamdi Kaya’nın kalp krizi geçirmesi sonucu vefatı aileyi derinden üzdü.

 

BABAM VE FUTBOL TUTKUSU

İş hayatındaki başarılarının yanı sıra futbol İsmet Kaya için büyük bir tutkuydu. Bu tutku faaliyetlerine de yansıdı. Mehmet Ali Paşa Mahallesi’nde çocuklar için ‘Sipahispor’ adında bir futbol kulübü kurdu. Ayrıca 1990’lı yıllarda Kocaelispor, başkanlığı yaptı. İsmet Kaya ve 14 arkadaşı Kocaelispor’a dört elle sarılıp o yıllarda alt lige düşmemesi için ellerinden geleni yaptılar.

 

MEHMET KAYA KİMDİR?

Kocaeli Kaya Otomotiv Şirketi ortaklarından Mehmet Kaya, 29 Ekim 1968 tarihinde Mehmet Ali Paşa'da dünyaya geldi. Dört kardeşli bir ailenin çocuğu olan Mehmet Kaya’nın küçük yaşta iş hayatına atıldı. Ticareti amcası İsmet Kaya’da öğrendi. 1994 yılında Fatma Hanım ile hayatını birleştirdi. Bir erkek bir de kız çocuğu sahibi.

Kocaeli iş dünyasında yaptıklarıyla ve hizmetleriyle dikkat çeken kentin insanının acılı gününde, mutlu gününde yanında olmayı seven, bundan da son derece mutlu olan Mehmet Kaya, mütevazi yaşamını sürdürüyor.