Her yıl 1 Kasım'da kutlanan Dünya Vegan Günü, hayvansal ürünlerin tüketilmediği vegan yaşam biçimi konusunda farkındalık oluşturmayı hedefliyor. Veganlık yalnızca beslenme alışkanlıklarını değil, hayvanlardan elde edilen ürünlerin kullanımını da kapsayan bir yaşam yaklaşımı olarak öne çıkıyor. Diyetisyen Gürkan Hınız, vegan beslenmeye dair toplumda yaygın olan yanlış inanışları değerlendirerek dengeli beslenmenin önemini anlattı. BESİNLERİ ÇIKARMAK KADAR YERİNE NE KOYDUĞUNUZ DA ÖNEMLİ Vegan beslenmenin temelinde hayvansal kaynaklı gıdaların tüketilmemesi bulunduğunu belirten Hınız, bu süreçte yalnızca hangi besinlerin diyetten çıkarıldığına değil, bunların yerine hangi alternatiflerin tercih edildiğine de dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Sebze, meyve, baklagiller, yağlı tohumlar ve tam tahılların dengeli porsiyonlarla tüketilmesinin önemini vurgulayan Hınız, bilinçsiz oluşturulan beslenme programlarının kilo artışı gibi istenmeyen sonuçlara neden olabileceğini ifade etti. HER VEGANIN TAKVİYE KULLANMASI GEREKMİYOR Vegan beslenen herkesin mutlaka takviye ürün kullanması gerektiği ve bu beslenme biçiminin pahalı olduğu yönündeki düşüncelerin doğru olmadığını kaydeden Hınız, beslenme düzeninin yeterli ve dengeli oluşturulmasının önemine işaret etti. İyi planlanmış bir vegan beslenmenin vücudun ihtiyaç duyduğu besin öğelerini karşılayabileceğini belirten Hınız, eksiklik yaşanacağına ilişkin genel bir yargıya varılmaması gerektiğini dile getirdi. BİTKİSEL BESİNLERLE PROTEİN İHTİYACI KARŞILANABİLİR Vegan beslenmeyle ilgili en çok merak edilen konulardan biri olan protein ihtiyacına da değinen Hınız, hayvansal gıdalar tüketilmeden de yeterli protein alınabileceğini söyledi. Protein alımında önemli olanın kaynağından çok miktar ve amino asit çeşitliliği olduğunu belirten Hınız; kuru fasulye, nohut, barbunya, soya, chia tohumu, Antep fıstığı, kinoa ve buğday gibi besinlerin bitkisel protein kaynakları arasında bulunduğunu aktardı. B12 VİTAMİNİ İÇİN DÜZENLİ TAKİP ÖNEMLİ Vegan beslenmede özellikle B12 vitamini konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Hınız, takviye kullanımına karar verilmeden önce kan değerlerinin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. B12 eksikliğinin yalnızca vegan beslenen kişilerde görülmediğini belirten Hınız, ihtiyaç halinde takviyelerin hekim kontrolünde alınmasının önemine dikkat çekti. ÇOCUKLAR VE GEBELER İÇİN KİŞİYE ÖZEL PLANLAMA ŞART Vegan beslenmenin herkes için aynı şekilde uygun olduğunun söylenemeyeceğini belirten Hınız, çocukların, hamilelerin ve sporcuların da doğru hazırlanmış programlarla bu beslenme biçimini uygulayabileceğini kaydetti. Özellikle gebelik döneminde uzman takibinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Hınız; iyot, kolin, DHA, demir ve folik asit gibi besin öğelerinin yeterli düzeyde alınmasının önemini dile getirdi. VEGAN BESLENME HER ZAMAN YÜKSEK MALİYETLİ DEĞİL Vegan beslenmenin pahalı olduğu yönündeki algının da gerçeği tam olarak yansıtmadığını söyleyen Hınız, geleneksel mutfakta yer alan pek çok yemeğin bu beslenme biçimine uygun olduğunu belirtti. Mercimek çorbası, taze fasulye, salata ve ekmek gibi günlük tüketilen yiyeceklerin ekonomik vegan seçenekler arasında bulunduğunu ifade etti. Özel olarak üretilen bitkisel peynirler, et alternatifleri ve zenginleştirilmiş ürünlerin ise maliyeti artırabildiğini söyledi. TÜRK MUTFAĞINDA VEGANLARA UYGUN PEK ÇOK YEMEK BULUNUYOR Vegan beslenmenin yalnızca özel üretim alternatif gıdalardan ibaret olmadığını hatırlatan Hınız, Türk mutfağında da çok sayıda seçeneğin bulunduğunu kaydetti. Mercimek köftesi, humus, bulgur pilavı, zeytinyağlı yaprak sarma, biber dolması, bazı börek çeşitleri ve taze fasulye bu yemekler arasında yer alıyor. Hınız, doğru besin tercihleri ve dengeli porsiyonlarla vegan beslenmenin hem çeşitli hem de ekonomik biçimde sürdürülebileceğini belirtti.