Takvime göre okul öncesi ve 1. sınıf öğrencileri uyum haftasında sıralarına otururken; tüm kademelerde ders zili 14 Eylül 2026 Pazartesi günü çalacak. Ancak yeni dönem heyecanı, derinleşen yoksulluk ve piyasalaşan eğitim sistemi yüzünden gölgede kalıyor. Çocuklarımızın eğitim hakkı, ekonomik krizin ve kamusal eğitimin tasfiyesinin tehdidi altında. 1. KAYIT DÖNEMİNDE "BAĞIŞ" BASKISI VE EĞİTİMİN TİCARİLEŞMESİ Özellikle ilkokuldan ortaokula ve liseye geçişlerde veliler "zorunlu bağış" adı altında ücret ödemeye zorlanıyor. MEB "kayıt parası alınmayacak" dese de sahada durum farklı. Bunun sebebi belli: Okullara aktarılan ödenekler temizlik, güvenlik, kırtasiye gibi temel ihtiyaçları karşılamaya yetmiyor. Okul yönetimleri çareyi veliye başvurmakta buluyor. Anayasa’nın 42. Maddesi çok açık: "İlköğretim kız ve erkek bütün çocuklarımız için zorunludur ve devlet okullarında parasızdır."  Hiçbir ad altında ücret talep edilemez. Eğitim kamusal bir haktır. Sorun velide değil, yetersiz bütçe planlamasındadır. 2. EĞİTİM HAKKI YOKSULLAŞMANIN GÖLGESİNDE TÜİK Ağustos 2026 verilerine göre yıllık enflasyon %31,51. Gıda %33,79, ulaşım %35,08, konut-enerji %39,77 arttı. Eğitim harcamaları ise %94,6 artışla 2 trilyon 200 milyar TL’yi buldu. Eğitim enflasyonu %53’ü aştı. Okula başlama maliyeti aileleri eziyor: - Servisli öğrenci: Lise 81.524 TL | İlkokul 77.559 TL - Kırtasiye + Giyim: İlkokul 22.566 TL | Lise 26.228 TL  - Aylık Beslenme: İlkokul 2.296 TL | Orta-Lise kantin 2.990 TL - Asgari ücret 28.075 TL ile geçinen aile, tek çocuk için ilk gün 49.484 TL açık veriyor. OECD 2025: Türkiye’de eğitime kamu harcaması GSYH’nin %3,4’ü. OECD ortalaması %4,7. 2015’te eğitim bütçeden %12,9 pay alırken 2022’de %10,6’ya düştü. Kamusal sorumluluk velinin sırtına yıkıldı. 3. YOKSULLUK BÜYÜRKEN ÜCRETSİZ OKUL YEMEĞİ VE TEMİZ SU HÂLÂ YOK 14 Eylül’de çalan zil her çocuk için eşit çalmıyor. Her 3 çocuktan biri yoksulluk riskiyle karşıya. Açlıkla mücadele eden çocuk eşit eğitim alamaz. Ücretsiz okul yemeği ve temiz su lütuf değil, eğitim hakkının ayrılmaz parçasıdır. Okul Yemeği Koalisyonu ve VELİ-DER olarak 3 yıldır bu talebi dile getiriyoruz. Danıştay, okul öncesinde 1 öğün yemeğin kaldırılmasına karşı davayı "mali denge" diyerek reddetti. Bu kabul edilemez. Talebimiz: Hiçbir çocuk aç kalmamalı. Tüm kamu okullarında en az 1 öğün ücretsiz, sağlıklı sıcak yemek ve ücretsiz temiz içme suyu genel bütçeden karşılanmalıdır. 4. TASARRUF TEDBİRLERİ OKULLARI HİJYEN VE GÜVENLİK KRİZİNE SÜRÜKLÜYOR Kadrolu temizlik personeli yok. TYP personeli güvencesiz ve yetersiz. Okullarda sabun, tuvalet kağıdı, dezenfektan yok. Güvenlik için 30 bin TYP bahçe görevlisi vaadi de ücreti düşük olduğu için karşılık bulmuyor. Bulunamayınca masrafı okul aile birlikleri karşılıyor. Okulların güvenliği polisiye tedbirle olmaz. Her okula psikolojik danışman ve sosyal hizmet uzmanı atanmalı, akran zorbalığına karşı bilimsel programlar uygulanmalıdır.  5. FİZİKİ YETERSİZLİKLER VE KALABALIK SINIFLAR Deprem riskiyle boşaltılan 90+ okulun yerine yenisi yapılmadı. İncelenen 900 okuldan 396’sı riskli çıkıp yıkıldı. 60 bin okul denetlenmedi.  Sonuç: 2-3-5 okul aynı binaya sıkıştı. İkili eğitim, kısalan ders süresi. Bu geçici çözümler kalıcı hale getirildi. 6. EĞİTİMDE EŞİTSİZLİK VE NİTELİK KAYBI PISA 2025’teki yükseliş aldatıcıdır. Diğer ülkeler düştü, biz sınav odaklı çalıştırdık. Gerçek YKS 2026’da ortaya çıktı: Lise sonların sadece %15,9’u 4 yıllık lisansa yerleşti.  En zengin %25 ile en yoksul %25 arasında 248 puan fark var. Devamsızlık %53. MESEM ile binlerce çocuk eğitimden koparıldı.  7. KARMA EĞİTİM VE OKUL ÖNCESİ EĞİTİM TEHDİT ALTINDA Karma eğitim Cumhuriyet’in temelidir. ÇEDES ve protokollerle kız-erkek ayrışması dayatılıyor. Buna izin vermeyeceğiz.  Okul öncesi eğitim zorunlu değil. Kocaeli yer elinde ana sınıfı yemekli 3.000 ile 4.000TL. Özelde 15.000-45.000 TL. Bu velilerin hayatında büyük yük. Okul öncesi MEB sorumluluğunda zorunlu, ücretsiz ve kamusal olmalıdır. ÇÖZÜM KAMUSAL BÜTÇEDEN GEÇİYOR Sorun velinin cebinden para çıkarılarak çözülemez. Okulların ihtiyaçları güncel ekonomik verilere göre hesaplanmalı, devlet okullarına doğrudan ve yeterli bütçe aktarılmalıdır. VELİ-DER OLARAK TALEPLERİMİZ: Yeni eğitim-öğretim yılında derhal; 1.  Kamusal, parasız, laik, bilimsel, nitelikli eğitim anayasal güvence altına alınsın. 2.  Kayıt parası, bağış, aidat adı altında veliden hiçbir ücret talep edilmesin. 3.  Tüm okullarda en az 1 öğün ücretsiz yemek, temiz su ve sağlık hizmeti sağlansın. 4.  Ulaşım ücretsiz veya kamu tarafından karşılansın. 5.  Kadrolu temizlik ve güvenlik personeli istihdam edilsin. 6.  Zorunlu, ücretsiz okul öncesi eğitim hayata geçirilsin. 7.  MESEM kaldırılsın, çocuk emeği sömürüsüne son verilsin. 8.  Eğitim bütçesi artırılsın, tarikat-cemaat protokolleri iptal edilsin, ikili eğitime son verilsin. Eğitim bir haktır. Ailenin ekonomik gücüne bağlı olamaz. Çocuklarımızın geleceği piyasaya, yoksulluğa ve ideolojik kuşatmaya terk edilemez. Hiçbir çocuk yoksulluk nedeniyle eğitimden kopmamalı, hiçbir çocuk aç okula gitmemelidir. Öğrenci Veli Derneği Kocaeli (VELİ-DER)ŞUBE BAŞKANI AYŞE IRMAK ve Yönetim Kurulu Adına