10 Ekim 2026 23:24
Göz sağlığı okul başarısını etkiliyor
Çocukların derslerde zorlanması, okurken satır atlaması veya ödevlerini yapmakta güçlük çekmesi her zaman öğrenme becerileriyle ilgili olmayabilir. Uzmanlar, fark edilmeyen görme sorunlarının çocukların eğitim hayatını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Bulut Ocak, Türkiye’de her üç çocuktan birinde göz bozukluğu görüldüğünü belirterek düzenli ve kapsamlı göz muayenesinin önemini vurguladı.
Dünyagöz Etiler Hastanesi’nde görev yapan Prof. Dr. Ocak, çocuklarda göz muayenesinin yalnızca gözlük ihtiyacını belirlemekle sınırlı olmadığını ifade etti. Muayenelerin kırma kusurları, şaşılık ve göz tembelliği riskinin erken dönemde tespit edilmesine de yardımcı olduğunu söyledi.
ÖĞRENME SÜRECİNDE GÖRME ÖNEMLİ BİR YER TUTUYOR
Prof. Dr. Ocak, öğrenme sürecinde görmenin etkisinin yüzde 83 olduğunu belirterek çocukların okul performansı değerlendirilirken göz sağlığının da dikkate alınması gerektiğini dile getirdi.
Bazı çocuklar görme sorunlarını fark edemediği veya ifade edemediği için yaşadıkları güçlüğü normal kabul edebiliyor. Bu durum, ailelerin çocuğun derslerdeki başarısızlığını öğrenme kapasitesinin düşük olmasına bağlamasına neden olabiliyor. Oysa temel sorun, çocuğun ders materyallerini veya tahtayı yeterince net görememesi olabilir.
Uzmanlara göre çocuk herhangi bir şikâyet dile getirmese bile kapsamlı bir göz muayenesi yapılması, görme gelişimini etkileyebilecek sorunların erken belirlenmesi açısından önem taşıyor.
GÖZ TEMBELLİĞİ RİSKİNE DİKKAT
Görme bozukluklarının zamanında tespit edilmemesi, ilerleyen dönemlerde tedavisi daha zor olabilen göz tembelliğine yol açabiliyor. Özellikle gözlerden birinin diğerine göre daha az görmesi, ailelerin sorunu fark etmesini güçleştirebiliyor. İyi gören gözün sağladığı görüntü nedeniyle diğer gözdeki problem uzun süre anlaşılmayabiliyor.
Bu nedenle çocuğun iyi gördüğünü söylemesi veya günlük yaşamında belirgin bir sorun yaşamaması, iki gözünün de sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Erken tanı, görme gelişiminin korunması ve çocuğun eğitim hayatına daha rahat katılması açısından önem taşıyor.
DAMLALI GÖZ MUAYENESİ NEDEN YAPILIYOR?
Prof. Dr. Ocak, çocuklarda doğru gözlük numarasının belirlenmesi ve göz kaymasına eşlik edebilecek görme kusurlarının tespit edilmesinde damlalı muayenenin önemli bir yöntem olduğunu belirtti.
Özellikle hipermetropi gibi kırma kusurları, gözlerin hizasını etkileyerek şaşılık görünümüne neden olabiliyor. Damlalı muayene, gözün odaklama mekanizmasının ölçümler üzerindeki etkisini azaltarak kırma kusurunun daha doğru değerlendirilmesine yardımcı oluyor.
Ayrıca bebeklerde burun kökü veya göz kapağı yapısından kaynaklanan yalancı şaşılık ile gerçek göz kaymasının ayırt edilmesinde de uzman değerlendirmesi önem taşıyor.
ŞAŞILIK SADECE DIŞ GÖRÜNÜŞLE ANLAŞILMAZ
Şaşılık, gözlerin aynı noktaya birlikte odaklanamaması ve paralel duruşlarının bozulması olarak tanımlanıyor. Muayene sırasında gözlerin hizasının yanı sıra kaymanın yönü, eşlik eden kırma kusurları ve iki göz arasındaki görme farkı da inceleniyor.
Bir gözün sürekli kayması durumunda beyinde o gözden gelen görüntünün baskılanması söz konusu olabiliyor. Bu da görme tembelliği riskini artırabiliyor. Bu nedenle değerlendirmede yalnızca göz kaymasının görünümü değil, iki gözün görme gelişimi ve birlikte çalışma becerisi de dikkate alınıyor.
AİLELER BU BELİRTİLERİ GÖZDEN KAÇIRMAMALI
Çocukların görme sorunu yaşadığını her zaman doğrudan ifade etmediğini belirten uzmanlar, günlük davranışların dikkatle takip edilmesini öneriyor.
Çocuklarda göz muayenesi gerektirebilecek belirtiler arasında şunlar bulunuyor:
Televizyona veya ekrana normalden fazla yaklaşmak
Daha net görebilmek için gözleri kısmak
Okurken satır atlamak veya metni parmakla takip etmek
Bir gözünü kapatarak bakmak
Başını yana eğerek nesnelere odaklanmak
Göz kayması veya göz kapağında düşüklük
Gözlerde sulanma ve sık sık gözleri ovuşturma
Baş ağrısı veya göz ağrısı yaşamak
Tahtayı görmekte ve ödevleri tamamlamakta zorlanmak
Parlak ışıkta bir gözünü kısmak
Uzmanlar, bu belirtilerin fark edilmesi hâlinde göz muayenesinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Erken değerlendirme, görme sorunlarının belirlenmesinin yanı sıra çocuğun öğrenme sürecini olumsuz etkileyebilecek engellerin de ortaya çıkarılmasına yardımcı oluyor.