26 Ağustos 2026 06:00
Yaz aylarında ishale dikkat: Hangi belirtilerde doktora gidilmeli?
Havaların ısınmasıyla birlikte gıda zehirlenmeleri ve bağırsak enfeksiyonlarında artış yaşanabiliyor. Uzmanlar, özellikle ishal ve kusmaya bağlı sıvı-elektrolit kaybının ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekerek, hangi durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği konusunda uyarıyor.
Yaz mevsiminde sıcaklıkların yükselmesi; bakteri, virüs ve parazitlerin daha hızlı çoğalmasına uygun ortam hazırlıyor. Özellikle uygun sıcaklıkta muhafaza edilmeyen, yeterince pişirilmeyen veya uzun süre dışarıda bırakılan yiyecekler, bağırsak enfeksiyonları ve gıda zehirlenmelerinin görülme ihtimalini artırıyor.
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği Uzmanı Prof. Dr. Adalet Altunsoy, sıcak havalarda gıda güvenliğine daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. Pişmiş yiyeceklerin dahi sıcak ortamda birkaç saat içerisinde bakterilerin çoğalmasına elverişli hale gelebileceğini ifade eden Altunsoy, özellikle soğuk zinciri korunmayan ve uygun koşullarda saklanmayan gıdaların risk oluşturduğunu söyledi.
İSHALDE SIVI KAYBINA DİKKAT
İshal ve kusma sırasında yalnızca su değil, vücudun ihtiyaç duyduğu sodyum, potasyum ve bikarbonat gibi elektrolitler de kaybediliyor. Bu nedenle özellikle çocuklar ve yaşlılarda sıvı kaybının daha ciddi sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre yeterli sıvı tüketilmesine rağmen gözlerde çökme, ağız ve dil kuruluğu, belirgin halsizlik veya bilinç değişikliği ortaya çıkıyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Bunun yanı sıra;
Ateşin 2-3 günden uzun sürmesi,
Kanlı ishal görülmesi,
Şiddetli veya sürekli kusma yaşanması,
Belirgin sıvı kaybı belirtilerinin ortaya çıkması
durumunda da tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor.
Çocuklar, yaşlılar ile böbrek, kalp hastalığı veya diyabeti bulunan kişilerde ishalin daha ağır seyredebildiği vurgulanıyor.
GIDA ZEHİRLENMESİ İLE BAĞIRSAK ENFEKSİYONU NASIL AYIRT EDİLİR?
Gıda zehirlenmeleri ve bağırsak enfeksiyonları benzer belirtilere neden olabiliyor. Bağırsak enfeksiyonlarında genellikle karın ağrısı ve ishal ön plana çıkarken, besin zehirlenmelerinde şüpheli bir yiyeceğin tüketilmesinin ardından önce kusma, ardından ishal görülebiliyor.
Uzmanlar ayrıca ishal sırasında doktor önerisi olmadan antibiyotik kullanılmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Gereksiz antibiyotik kullanımı bağırsak florasını bozabiliyor, ishalin daha uzun sürmesine neden olabiliyor ve antibiyotik direncini artırabiliyor. Tedavide öncelikli yaklaşımın ise kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konması olduğu belirtiliyor.
Özellikle küçük çocuklarda ishal sırasında asitli içecekler ve meyve suyu verilmesinin de doğru olmadığı, bu içeceklerin şikayetlerin uzamasına neden olabileceği ifade ediliyor.
MUTFAKTA HİJYEN KURALLARINI İHMAL ETMEYİN
Gıda zehirlenmelerinden korunmak için yiyeceklerin doğru şekilde hazırlanması ve saklanması büyük önem taşıyor.
Uzmanların önerileri arasında;
Et ve et ürünleri ile süt ürünlerini yeterince pişirmek,
Pişmiş yiyecekleri uzun süre oda sıcaklığında bırakmamak,
Çiğ et ve sebzeler için farklı kesme tahtaları kullanmak,
Sebze ve meyveleri tüketmeden önce iyice yıkamak,
Yemek hazırlamadan ve yemeden önce elleri temizlemek
yer alıyor.
El hijyeninde de sabun ve suyla en az 20 saniye boyunca yıkama öneriliyor. Özellikle tuvalet kullanımından sonra ve bebeklerin bezleri değiştirildikten sonra ellerin temizlenmesi, mikropların yayılmasını önlemede önemli rol oynuyor.
HAVUZ SUYUNUN YUTULMASINA KARŞI ÇOCUKLARI UYARIN
Yaz aylarında havuz kullanımı konusunda da dikkatli olunması gerekiyor. Çocuklara havuz suyunu yutmamaları gerektiğinin öğretilmesi öneriliyor.
İshal olan bebek ve çocukların ise hem kendi sağlıkları hem de enfeksiyonun diğer kişilere yayılmasını önlemek amacıyla havuzlara sokulmaması gerektiği belirtiliyor.