YÜZDE 60 ÇALIŞMA GÜCÜ KAYBI GEREKİYOR Malulen emeklilikte en önemli kriterlerden biri, sigortalının çalışma veya meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması. İş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle ortaya çıkan kayıplar da değerlendirme kapsamında bulunuyor. Maluliyet konusunda nihai kararı ise SGK Sağlık Kurulu veriyor. Onkoloji, psikiyatri, kalp hastalıkları, kanser ve organ yetmezliği gibi rahatsızlıklar maluliyet kapsamında değerlendirilebilen başlıca hastalıklar arasında yer alıyor. MALULİYET AYLIĞI İÇİN 1.800 GÜN PRİM ŞARTI Sağlık kurulu tarafından malul kabul edilmek tek başına aylık bağlanması için yeterli olmuyor. Genel uygulamada sigortalının en az 10 yıllık sigortalılık süresine ve 1.800 gün prim ödemesine sahip olması gerekiyor. Ancak ağır derecede hasta veya başkasının sürekli bakımına ihtiyaç duyacak durumda olan sigortalılar için önemli bir istisna bulunuyor. Bu kişilerde 10 yıllık sigortalılık şartı aranmazken, 1.800 günlük prim ödemesi yeterli kabul ediliyor. BAŞVURU ÖNCESİ DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER Malulen emeklilik başvurusunda bulunacak kişinin başvuru sırasında çalışmıyor olması veya kendi iş yerini kapatmış bulunması gerekiyor. Bağ-Kur kapsamında sigortalı olanların ise aylık bağlanabilmesi için SGK'ya herhangi bir prim borcunun bulunmaması şartı aranıyor. MEMURLAR İÇİN FARKLI UYGULAMA 4/1-c kapsamında bulunan devlet memurları açısından bazı farklı kurallar uygulanıyor. Memurun çalışma gücünün en az yüzde 60'ını kaybetmesi veya görevini sürdüremeyecek düzeyde meslekte kazanma gücü kaybı yaşaması halinde maluliyet değerlendirmesi yapılabiliyor. Malul kabul edilen memur, yazılı başvuruda bulunarak görevinden ayrılmayı tercih edebiliyor. Bunun yerine sağlık durumuna uygun başka bir göreve atanmayı da talep edebiliyor. Ancak gerekli prim gün sayısı tamamlanmamışsa malullük aylığı bağlanamıyor. HASTALIK İZNİNDE SÜRE SINIRLARI Memurların hastalık nedeniyle kullandıkları izinlerde rahatsızlığın türüne göre farklı süreler uygulanıyor. Kanser, verem ve akıl hastalıklarında hastalık izni süresi 18 aya kadar çıkabiliyor. Diğer hastalıklarda ise bu süre genel olarak 12 ay olarak uygulanıyor. Gerekli görülmesi halinde izin süreleri bir katına kadar uzatılabiliyor. TSK personelinde ise ağır hastalıklar için azami izin süresi 3 yıl, geçici rahatsızlıklarda ise 2 yıl olarak uygulanıyor. TEDAVİSİ MÜMKÜN OLMAYAN HASTALIKLARDA SÜRE BEKLENMİYOR Kesin olarak tedavi edilmesi mümkün olmayan hastalıklarda, mevcut hastalık izninin sona ermesi beklenmeden malullük işlemi gerçekleştirilebiliyor. Bu durumda SGK tarafından doğrudan malullük değerlendirmesi yapılabiliyor. Malullük aylığı için gerekli şartların kişiye ve sigortalılık statüsüne göre değişebileceği belirtilirken, başvuru sürecinde SGK'nın sağlık değerlendirmesi ve prim koşullarının birlikte dikkate alınması gerekiyor.