Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) sağlık güvencesine ilişkin uygulamaları, eğitim hayatını sürdüren öğrenciler ile okuldan mezun olduktan sonra henüz işe başlamamış gençleri yakından ilgilendiriyor. Yaş ve öğrenim durumuna göre değişen kurallar kapsamında, belirli şartları karşılayan gençler mezuniyetin ardından da sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam edebiliyor. Mevcut düzenlemelerde çocukların, lise öğrencilerinin ve üniversite öğrencilerinin sağlık güvencesinden yararlanma koşulları farklılık gösteriyor. Özellikle anne veya babası üzerinden sağlık hizmeti alan gençler için yaş sınırları ve mezuniyet sonrası tanınan ek süre öne çıkıyor. SAĞLIK GÜVENCESİNDE YAŞ KRİTERİ Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı, kişinin yaşı ve eğitim durumuna göre belirleniyor. Anne veya babası üzerinden sağlık yardımı alan çocuklar ve öğrenciler için uygulanan temel yaş sınırları şöyle: 18 yaşından küçükler: Öğrenim durumuna bakılmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor. Lise ve dengi okul öğrencileri: Gerekli koşulların sağlanması halinde sağlık güvencesi 20 yaşına kadar devam edebiliyor. Üniversite öğrencileri: Yükseköğrenim gören gençler, şartları taşımaları durumunda 25 yaşına kadar anne veya babaları üzerinden sağlık hizmeti alabiliyor. Belirtilen yaş sınırları, eğitim hayatı sona eren gençlerin sağlık güvencesinin ne kadar devam edeceğinin belirlenmesinde de etkili oluyor. MEZUN OLAN GENÇLERE İKİ YILA KADAR EK SÜRE Lise veya dengi bir okuldan mezun olan gençler için 20 yaşını, yükseköğrenim mezunları için ise 25 yaşını aşmamak kaydıyla mezuniyet tarihinden itibaren en fazla iki yıl süreyle sağlık hizmetlerinden yararlanma imkânı bulunuyor. Ancak bu süre, her durumda iki yıl boyunca kesintisiz sağlık güvencesi sağlanacağı anlamına gelmiyor. Mezuniyet sonrasında tanınan hak, ilgili yaş sınırıyla birlikte değerlendiriliyor. Dolayısıyla kişinin yaşı ve mezuniyet tarihi, sağlık güvencesinin devam edeceği dönemin belirlenmesinde önem taşıyor. Eğitim süresince ailesi üzerinden sağlık yardımı alan gençlerin mezuniyet sonrasında hangi kapsamda değerlendirileceği de mevcut şartlara göre belirleniyor. Kişinin sigortalılık durumu ve mevzuattaki koşullar, sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkının devam edip etmeyeceğini etkileyebiliyor. SAĞLIK GÜVENCESİ BİTEN GENÇLER NE YAPMALI? Mezuniyet sonrasında tanınan sürenin sona ermesi veya ilgili yaş sınırının aşılması halinde, başka bir sağlık güvencesi bulunmayan gençler için GSS işlemleri gündeme gelebiliyor. Herhangi bir işte çalışmayan ve kendi sigortalılığı bulunmayan kişilerin genel sağlık sigortası kapsamındaki durumları ayrıca değerlendiriliyor. Gerekli şartların oluşması halinde gelir testi yapılması söz konusu olabiliyor. Gelir testi sonucuna ve yürürlükteki kurallara bağlı olarak GSS primlerinin devlet tarafından karşılanması da mümkün olabiliyor. Bu nedenle mezuniyet sonrası sağlık güvencesinin otomatik olarak sona erdiğini ya da primlerin her durumda devlet tarafından ödeneceğini varsaymamak gerekiyor. Her kişinin durumu, mevcut sigortalılık kaydı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ele alınıyor. E-DEVLET ÜZERİNDEN KONTROL EDİLEBİLİYOR Öğrenciler ve yeni mezunlar, sağlık güvencelerinin devam edip etmediğini öğrenmek için SGK kayıtlarını ve e-Devlet hizmetlerini kullanabiliyor. Bu kontroller sayesinde GSS tescil durumu ve prim yükümlülüğü hakkında bilgi edinilebiliyor. Özellikle mezuniyet sonrasında henüz işe başlamamış gençlerin, sağlık güvencelerinin hangi tarihe kadar sürdüğünü kontrol etmeleri önem taşıyor. Böylece olası bir kapsam değişikliği veya prim yükümlülüğü konusunda önceden bilgi sahibi olunabiliyor.