18 Eylül 2026 14:13
IBAN üzerinden para gönderenler yandı!
Dijital bankacılık işlemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte IBAN üzerinden gerçekleştirilen para transferleri de denetimlerin odağına girdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK), kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında banka hareketlerini daha yakından takip ettiği belirtiliyor.
Özellikle para transferlerinde dekontun açıklama bölümünün boş bırakılması veya işlemin gerçek amacını yansıtmayan ifadelerin kullanılması, çeşitli mali ve hukuki sorunlara yol açabiliyor.
DÜZENLİ KİRA ÖDEMELERİ TAKİP EDİLİYOR
Dekont açıklamasında “kira” ifadesi bulunan düzenli para transferleri, sistem üzerinden mülk sahiplerinin vergi beyannameleriyle karşılaştırılabiliyor. Beyan edilmemiş bir gelir tespit edilmesi halinde mülk sahibinden söz konusu ödemenin kaynağına ilişkin açıklama istenebiliyor.
Öte yandan ticari kazancı gizlemek amacıyla “borç iadesi” veya “emanet” gibi ifadelerin kullanılması da işlemin niteliğini değiştirmiyor. Resmi bir sözleşme ya da senetle desteklenmeyen transferler, incelemeye konu olabiliyor.
DEKONT AÇIKLAMASINI BOŞ BIRAKMAYIN
Para transferlerinde açıklama bölümünün boş bırakılması veya yalnızca nokta ve rastgele harflerden oluşan ifadelerin kullanılması da hukuki açıdan önem taşıyor.
Yargıtay kararlarına göre bu tür transferlerin mevcut bir borcun ödenmesine ilişkin olduğunun kabul edilebildiği belirtiliyor. Bu durum, borç olarak verilen paranın daha sonra geri alınamaması halinde ispat açısından sorun yaşanmasına neden olabiliyor.
TİCARİ ÖDEMELERDE FATURA DETAYI ÖNEMLİ
Sosyal medya üzerinden veya butiklerden gerçekleştirilen alışverişlerde, ödeme açıklamasında “ürün/hizmet bedeli” yazmasına rağmen işletme tarafından fatura düzenlenmemesi de cezai ve mali sonuçlar doğurabiliyor.
İşletmelerin müşterilerini şahsi IBAN hesaplarına ödeme yapmaya yönlendirmesinin de mevzuat açısından sorun oluşturabileceği belirtiliyor.
YÜKSEK TUTARLI TRANSFERLERE DİKKAT
Belirli tutarın üzerindeki para transferlerinde işlemin amacını açık şekilde belirten açıklamalar önem taşıyor. Kaynağı veya amacı net olmayan, kişinin gelir profiliyle uyumsuz yüksek miktarlı hareketler bankaların şüpheli işlem değerlendirmesine takılabiliyor.
Uzmanların önerilerine göre para gönderirken işlemin gerçek amacının açıkça belirtilmesi gerekiyor. Örneğin “çocuğun eğitim harçlığı”, “borç verme” veya “araç satış peşinatı” gibi açıklamalar kullanılabilir.
Ticari ve resmi ödemelerde ise dekonta mümkün olduğunca fatura numarası, sözleşme tarihi, tapu veya ruhsat bilgileri gibi işlemi destekleyen ayrıntıların eklenmesi öneriliyor.
Dekont açıklamasının doğru ve eksiksiz yazılması, ileride ortaya çıkabilecek mali veya hukuki uyuşmazlıklarda işlemin niteliğinin ispatlanmasını kolaylaştırabilir.