25 Eylül 2026 06:00
Genç yaşta unutkanlık alarmı
Teknolojik cihazların günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmesi birçok işi kolaylaştırırken, uzun süreli ve yoğun dijital kullanımın dikkat ve hafıza üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, özellikle gençlerde artan ekran süresine karşı dikkatli olunması gerektiğine işaret ediyor.
Nöroloji Uzmanı Dr. Büşra Er, unutkanlık yakınmalarının artık yalnızca ileri yaşlarda görülmediğini, ergenlik dönemindeki bireylerde de bu tür şikâyetlerle karşılaşılabildiğini ifade etti.
GENÇ YAŞTA UNUTKANLIĞIN BİRÇOK NEDENİ OLABİLİR
Unutkanlığın, bilgiyi öğrenme, kaydetme veya daha sonra hatırlama aşamalarında yaşanan güçlüklerle ortaya çıkabildiğini belirten Dr. Er, gençlerdeki unutkanlığın altında farklı nedenlerin bulunabileceğini söyledi.
Uyku düzeninin bozulması, sağlıksız beslenme, dikkat sorunları ve depresyon gibi faktörlerin yanı sıra yoğun dijital medya kullanımının da dikkat ve hafıza problemlerine katkıda bulunabileceği belirtildi.
UZMANLARDAN “DİJİTAL DEMANS” UYARISI
Dr. Büşra Er, Alman nörobilimci Manfred Spitzer tarafından kullanılan “dijital demans” kavramına dikkat çekerek özellikle gençlerde uzun ekran süresinin zihinsel işlevler üzerindeki olası etkilerine değindi.
Sürekli olarak farklı dijital uyaranlara maruz kalmanın, bilgiye anında ulaşma alışkanlığının ve ekranlardan yayılan mavi ışığın uyku düzenini etkileyebilmesinin zihinsel performans üzerinde olumsuz sonuçlar oluşturabileceğini ifade etti.
Uzman, beynin sürekli dışarıdan hazır bilgi almaya alışmasının kişinin bilgiyi kendi zihinsel süreçleriyle işleme biçimini de etkileyebileceğine dikkat çekti.
ALZHEİMER İLE İLGİLİ YANLIŞ BİLİNENLERE DİKKAT
İleri yaşlarda ortaya çıkan unutkanlığın önemli nedenlerinden biri olan Alzheimer hastalığına da değinen Dr. Er, toplumda bu hastalıkla ilgili bazı yanlış inanışların bulunduğunu belirtti.
Ailede Alzheimer öyküsü bulunmasının genetik yatkınlık açısından değerlendirilebileceğini ancak bunun tek başına kişinin hastalığa yakalanacağı anlamına gelmediğini ifade etti. Dr. Er ayrıca Alzheimer vakalarının çok küçük bir bölümünün doğrudan genetik geçişle ilişkili olduğunu ve genetik testlerin rutin olarak herkese uygulanmadığını belirtti.
BEYNİ AKTİF TUTMAK ÖNEMLİ
Unutkanlıkla mücadelede günlük yaşam alışkanlıklarının önemli olduğunu belirten uzmanlar, dijital cihazlarla geçirilen sürenin kontrol altında tutulmasını öneriyor.
Düzenli ve yeterli uyku, dengeli beslenme ve zihinsel aktivitelerin günlük rutine dahil edilmesinin faydalı olabileceği belirtiliyor. Kitap okumak, bulmaca çözmek ve hafıza oyunları gibi zihinsel egzersizlerin de beynin aktif tutulmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre genç yaşlarda ortaya çıkan ve günlük yaşamı etkileyen unutkanlık şikâyetlerinin yalnızca yoğun ekran kullanımına bağlanmaması, devam eden sorunlarda altta yatan nedenlerin değerlendirilmesi önem taşıyor.