28 Temmuz 2026 06:00
Bu bitkiyi koparmanın cezası dudak uçuklattı
Dünyada yalnızca Tunceli'de doğal olarak yetişen endemik Tunceli dağ sarımsağı (Allium tuncelianum), neslinin korunması amacıyla sıkı koruma altında bulunuyor. Doğadan izinsiz toplanması halinde 2026 yılı itibarıyla 699 bin 245 TL idari para cezası uygulanıyor.
Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı'nda "zarar görebilir" kategorisinde yer alan Tunceli dağ sarımsağının doğal ortamından sökülmesi ve ticaretinin yapılması yasak. Milli parklar, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ve meralarda bitkinin izinsiz toplanmasına izin verilmiyor.
Diğer sarımsak türlerinden farklı olarak çiçek açıp tohum oluşturan Tunceli dağ sarımsağı, büyük ölçüde tohum yoluyla çoğalıyor. Uzmanlar, özellikle çiçeklenme döneminde yapılan bilinçsiz hasadın doğal popülasyonu hızla azalttığını ve türü yok olma riskiyle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor.
Munzur Doğa Sporları Genel Koordinatörü Mehmet Bidav ise yaklaşık 700 bin liraya ulaşan para cezalarının tek başına kaçak toplayıcılığı önlemeye yetmediğini söyledi. Vadilerde izinsiz toplamanın sürdüğünü belirten Bidav, yerel halkın ürünün alım satımı nedeniyle zaman zaman bu duruma göz yumabildiğini ifade etti.
Bidav, endemik türün tamamen yasaklanması yerine kontrollü üretim ve sertifikalı toplama sisteminin hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, ürünün kültür tarımıyla yetiştirilebildiğini hatırlattı. Toplama yapılacak alanların belirlenmesi ve yalnızca yetkili kişilerce hasat yapılmasının hem türün korunmasına hem de bölge ekonomisine katkı sağlayacağını dile getirdi.
Vatandaşlara çağrıda bulunan Bidav, Tunceli dağ sarımsağının 15 Ağustos'tan önce kesinlikle toplanmaması gerektiğini vurgulayarak, hasat sürecinin Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün belirleyeceği kurallar doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini söyledi.