ABD ve Çin'den araştırmacıların yürüttüğü ve Neurology Open Access dergisinde yayımlanan yeni çalışmada, orta yaşlarda kontrol edilebilen üç önemli risk faktörüne odaklanıldı. Yaklaşık 26 yıl süren araştırmada 12 bin 409 kişinin sağlık verileri incelendi. Sonuçlara göre 45-65 yaş döneminde normal tansiyona sahip olmak, diyabetten uzak durmak ve sigara kullanmamak, ilerleyen yıllarda demans başlangıcının gecikmesiyle ilişkilendirildi. Araştırmacılar, bu üç özelliğin zihinsel açıdan sağlıklı geçirilen döneme 13 yıla kadar ek süre sağlayabileceğini bildirdi. 45-65 YAŞ ARALIĞI KRİTİK DÖNEM Araştırmada özellikle 45-65 yaş arasındaki dönemin önemine dikkat çekildi. Tansiyon yüksekliği, diyabet ve sigara kullanımının damar sistemine zarar verebildiği, damar sağlığının korunmasının ise hem kalp hem de beyin sağlığı açısından önemli olduğu vurgulandı. Bilim insanları, orta yaşlarda damar sağlığına dikkat edilmesinin demans görülmeden geçirilen yaşam süresini yaklaşık 12,6 yıla kadar artırabileceğini belirtti. Araştırmanın değerlendirmelerinde katılımcıların yaşı, cinsiyeti, ırkı, fiziksel aktivite düzeyi ve Alzheimer riskini etkileyebilen APOE4 geninin bulunup bulunmadığı gibi faktörler de hesaba katıldı. ÜÇ RİSK FAKTÖRÜ BİR ARADAYSA RİSK DAHA YÜKSEK Araştırmada tansiyon, diyabet ve sigara konusunda olumsuz üç özelliğin tamamına sahip kişilerin hem daha erken yaşlarda demansla karşılaştığı hem de yaşam sürelerinin daha kısa olduğu görüldü. Epidemiyolog Josef Coresh, orta yaşlarda bu risk faktörlerinden mümkün olduğunca uzak durmanın beyin sağlığını uzun yıllar korumaya yardımcı olabileceğini belirtti. Coresh, 55 yaşından sonra ABD'de yaşayanların yaklaşık yüzde 42'sinin demans riski taşıdığına dikkat çekerek hastalığın ortaya çıkışını geciktirebilecek yöntemlerin önemini vurguladı. Araştırmada kadın ve erkekler arasında da farklılıklar tespit edildi. Üç risk faktörünün tamamını taşıyan kadınların araştırmanın başlangıcından itibaren ortalama 18,1 yıl, erkeklerin ise 16,6 yıl demanstan uzak yaşadığı kaydedildi. Beyaz katılımcılarda bu süre 19,6 yıl olurken, Siyah katılımcılarda 16 yıl olarak hesaplandı. Araştırmacılar, sonuçların sağlık hizmetlerine erişim ve sağlık koşullarındaki eşitsizliklerin de etkisini yansıtabileceğini belirtti. Bilim insanları, ilerleyen araştırmalarda sigarayı bırakmak veya kan basıncını kontrol altına almak gibi yaşam tarzı değişikliklerinin demans riskini ne ölçüde etkilediğinin ayrıca incelenmesi gerektiğini ifade ediyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 10 milyon yeni demans vakasının ortaya çıktığı ve yaşlanan nüfusla birlikte bu sayının gelecekte daha da yükselmesinin beklendiği belirtiliyor.