Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak araç kiralama sektöründe yeni bir dönemin kapısını açtı. Yönetmelikle birlikte araç kiralama şirketlerinin faaliyet şartlarından filolarında bulundurabilecekleri araçlara, depozito uygulamalarından internet üzerindeki ilanlara kadar pek çok konuda yeni düzenlemeler yapıldı. Buna göre ticari amaçla motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi edinmesi zorunlu olacak. Bu belgeyi alabilmek için işletmelerin vergi mükellefi olması ve ilgili meslek odasına kayıtlı bulunması gerekecek. Kiralama faaliyetinden sorumlu kişinin ise 18 yaşını tamamlamış, en az ilköğretim mezunu ve gerekli mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı aranacak. KİRALIK ARAÇLARA YAŞ VE KİLOMETRE KRİTERİ Yeni yönetmelikle kiraya verilebilecek araçlar için hem yaş hem de kilometre bakımından üst sınır belirlendi. Klasik otomobiller kapsam dışında tutulurken, 6 yaşından büyük araçların kiralanmasına izin verilmeyecek. Kilometre sınırı ise elektrikli araçlarda 300 bin kilometre, diğer araçlarda 180 bin kilometre olarak uygulanacak. Ağır hasar kaydı bulunan, muayenesi geçerli olmayan veya zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçlar da kiraya verilemeyecek. Periyodik bakımı gecikmiş araçların ise gerekli bakımları tamamlanmadan müşteriye teslim edilmesi mümkün olmayacak. FİLO SAYISINA DA SINIRLAMA GETİRİLDİ Kiralama şirketlerinin sahip olması gereken minimum araç sayısı, işletmenin bulunduğu bölgenin nüfusuna göre değişecek. Büyükşehirlerde nüfusu 30 binin üzerinde olan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek. Filodaki araçların en az 5'inin şirket adına kayıtlı olması şartı aranırken, en az 2 aracın hibrit veya tamamen elektrikli olması zorunlu olacak. Ayrıca hibrit ya da elektrikli araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekecek. Nüfusu 30 bin veya daha az olan ilçelerde ve büyükşehir statüsünde bulunmayan illerde ise minimum filo büyüklüğü 5 araç olacak. Bu araçlardan en az 2'sinin işletme adına tescilli olması şartı uygulanacak. DEPOZİTO İÇİN ÜST LİMİT BELİRLENDİ Yeni düzenlemede müşterilerden alınabilecek depozito miktarına da sınır getirildi. 6 gün veya daha kısa süreli kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük ya da haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar olabilecek. Araç teslim edildikten ve sözleşme sona erdikten sonra depozitonun en geç 7 gün içerisinde müşteriye geri ödenmesi gerekecek. İşletmelerin depozito yerine çek, senet, teminat mektubu veya benzeri şekilde müşteriyi borç altına sokabilecek belgeler talep etmesi de yasaklanacak. Normal kullanım sonucu meydana gelen yıpranmalarda depozitodan kesinti yapılamayacak. Hasar nedeniyle müşteriden ücret istenebilmesi için zararın ve oluşan maliyetin bağımsız ve yetkili ekspertiz raporuyla ortaya konulması gerekecek. KİRALIK ARAÇ İLANLARINDA YENİ DÜZEN İnternet üzerindeki ilan platformları da yeni yönetmelikle birlikte bazı sorumluluklar üstlenecek. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olmasına veya kayıt oluşturmasına izin verilemeyecek. Platformlar ayrıca ilan yayımlanmadan önce işletmenin söz konusu aracı kiralama yetkisine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. İlanlarda aracın markası, ticari adı, cinsi, tipi, model yılı, enerji türü, donanım özellikleri, segmenti ve kilometresi gibi bilgilerin yanı sıra yeterli sayıda detaylı fotoğrafın bulunması gerekecek. REZERVASYONLARDA TÜKETİCİYE YENİ HAKLAR Önceden ödeme yapılarak gerçekleştirilen rezervasyonlarda tüketicilerin hakları da yeniden düzenlendi. Rezervasyonun teslim saatinden 24 saatten daha önce iptal edilmesi halinde müşteriden iptal ücreti alınamayacak. Ödenmiş kira ve diğer hizmet bedelleri ile depozitonun iadesine ilişkin işlemlerin de iptal tarihinden itibaren 7 gün içinde tamamlanması gerekecek. Araç kiralama şirketleri, hizmeti müşteriye ek sigorta, kasko veya hasar güvencesi satın alma şartına bağlayamayacak. Müşterinin istemesi durumunda çocuk güvenlik koltuğu sağlanacak. Ayrıca hava, yol ve güvenlik koşullarının gerektirdiği dönemlerde araçlarda kış lastiği kullanılması zorunlu olacak. YENİ YÖNETMELİK NE ZAMAN UYGULANACAK? Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. Halihazırda faaliyet gösteren araç kiralama işletmelerine ise yetki belgesi alabilmeleri için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınacak. Mevcut işletmelerin araç sayısı ve araçların taşıması gereken bazı niteliklere ilişkin yeni şartlara uyum sağlaması için ise 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süresi uygulanacak.